

D3891

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀཱ་ཡ་ཏྲ་ཡ་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། སྐུ་གསུམ་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་དང་པོ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཁོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མའི་གནས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་ཡིད་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིང་། དེ་ལས འབྱུང་བའི་ཐབས་དམིགས་ལ།གང་གི་ཚེ་ལས་དང་པོ་པ་རིགས་མ་ངེས་པར་གྱུར་པ། རྐྱེན་གྱིས་བཀྲི་བའི་བློ་དང་ལྡན་པས་མ་ངེས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ། དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ བས་དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལ་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་གཟུད་པའི་ཕྱིར་སྐུ་གསུམ་བསྟན་ཏོ།།རིགས་ལ་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་ འདོད་ལ།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་པར་མི་ཤེས་ན་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་མེད་དོ། །མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་མི་བལྟའོ་ཞེས་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། གཞོན་ ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་ཤེས་པར་མི་བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདོད་པས་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་རབ་ཏུ་བསྒྲིམ་པའི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ སྟོབས་ཀྱིས་སྐུ་གཞན་གཉིས་ཀྱང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་གཉིས་ནི་དེ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་གཞན་ནི་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་སོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་འཕྲུལ་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པར་འོས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པའོ། །སྤྲུལ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་སུའི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཐུབ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བ་མེད་པས་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅང་མི་གསུང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ གདོན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་བཞུགས་ཏེ་དེ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐུ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སྐུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་རབ་ ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡིས་དེ་ཡི་བྱང་ཆུབ་བསྡུས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐུབ་པ་དེའི་བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐུ་གསུམ་པོ་འདིས་བསྡུས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།སེམས་ཅན་གྱིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཤུགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ།

梵语：Kāyatrayavṛtti
藏语：身三解释。第一品。
顶礼文殊童子。
思维轮回是诸多痛苦之处而生厌离，观想从中解脱之方便。当初学者种姓未定，具有随缘引导之心而获得不定菩提，以听闻正法等次第修习之时，彼时随缘而得。因此，除有情外，为引导获得甚深广大、不可思议、殊胜、智慧本性之三身，故宣说三身。
住于种姓欲得法身者欲发菩提心，若不明了其本性，如何能发？从色身不能见如来。因为经中遮止说'不应以具足相好见如来'。又说：'童子，菩萨摩诃萨不应以色身知如来。何以故？诸佛世尊是法身，以法身而显现，非以色身显现。'如是广说。
若欲如实了知其本性，并获得不可思议、稀有、究竟等法之本性，则应为获得彼而精进修习。因此，以彼力亦能获得其余二身，因为彼二者是由通达彼而显现。因此说偈：'化身及圆满受用，如是余者即法身。'
化即是变化。应当圆满受用即是受用圆满。法性本性身即是法身，'性'字隐而不显。
此三身：化身、受用圆满身、法性身是谁的呢？因此说'能仁身'。因无身语意恶行而称为能仁，非因默然不语。
世尊如来此三身为度化一切众生界，住世直至轮回终尽，彼等即是智慧本性。因此以彼等身显现世尊，一切智性即是此三身而已。
诸如来岂非以菩提而显现？云何说以彼等显现？因此说：'彼摄彼菩提。'即能仁彼无上菩提智慧，因是智慧本性故为此三身所摄。
某些殊胜智慧即称为无上法身，由摄受众生愿力之行力，是犹如明镜般智慧等之本性。

།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་སུ་ཆོས་རྣམས་སྣ་ ཚོགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་མྱོང་བས་ན་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུ་སྟེ་དེའི་དབང་ཁོ་ནས་འབྱུང་ངོ་།།དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་སྤྱོད་པ། གཟུགས་དང་ཁ་དོག་དང་སྤྱོད་ལམ་ཐ་དད་ པ་མཛད་པ་མཁྱེན་པ།དགེ་བའི་རྩ་བ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་ན་སྣང་ངོ་། །གསུམ་པོ་འདི་དག་ཐུབ་པའི་སྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཏགས་པའི་དོན་དུ། སྦྱོར་བའི་ས་ལ་བརྟེན་རྣམས་དང་། །གཞན་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་ པར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བའི་ས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱ་བའི་ས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྟེན་རྣམས་ཞེས་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་། ཞེས་བྱ་བ་སུ་ལས་གཞན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ལས་གཞན་ནོ།།ཅི་རིགས་པར། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་ལ་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དེ་ཡང་ཅི་ ལས་འབྱུང་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དབང་གིས་སེམས་ཅན་སྣང་། །རྣམ་རིག་འབྱུང་བ་དང་པོར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྟ་བུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལ། ཟབ་ པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་གནས་པ་ན་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཏབ་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཤུགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་གི་ཤིང་རྩ་ནས་མ་བཏོན་པ།བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དང་།རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། རང་རྒྱལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། ཚངས་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ དང་།བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་དག་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་དཔྱད་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དཔྱད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་མཐོང་བའི་བློ་ཅན་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ སོ།།ཡང་དག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སར་ཆུད་པ་རྣམས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཅན་གཞན་དག་ལ་དེ་ནམ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་ པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་རབ་རྫོགས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དུ་མ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདིས་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་གནས་སྐབས་ན་ཤེས་བྱའི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་ལས་ཤེས་བྱ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།

在极其清净的佛刹中，由于体验各种法的圆满受用，故为受用身，唯由其力而生起。由其力量，其他成办事业的智慧本体称为化身，令各种有情成熟，示现不同的色相、颜色和威仪，了知所作，于善根成熟者前显现。
若问'此三者为牟尼身'是何意，为此，为标示其自性之义，说道：'依止加行地诸者，及于其他随所应。'加行地即加行所依地和菩萨行地之意。为何称'依止诸者'，因为是所依故。'及于其他'是指谁之外？是指菩萨之外。'随所应'是指随其种性、成熟程度及善根而言。
于彼等显现为有情的识，即是化身。此又从何而生？为此说道：'由佛力故有情显，识生起者许为初。'此意为：如意树般圆满成就福德智慧二资粮，广大不可思议，具足甚深究竟的法身，即无上殊胜智慧，由于在凡夫地时发大愿行的势力摄持力，对于未从根本拔除烦恼毒树的菩萨、独觉、声闻种性者的相续中，随其善根成熟力，显现为如来、独觉、声闻、梵天、帝释、转轮王、婆罗门等的识，彼等即依止于所谓化身。
如是观察化身后，为观察受用圆满身，故说'具正见慧者'。'正见'是指入地者，显示于其他声闻等种性者前永不成为境之实体。'如是由意乐差别'是指随其心续清净程度之意。'圆满一切白法故'是指圆满众多福德智慧二资粮，因此显示断证圆满。如是由断尽一切障碍故，由福德智慧圆满故，成为何等本体？为此说'唯有真如性'。显示在彼位时，见一切所知皆唯是真如性，更无其他所知。

། བླ་ན་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཚུངས་མཉམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། པདྨ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོའི་སྟེང་ན་བཞུགས པ།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་བརྙེས་པ། ས་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གནས་ངན་ལེན་ཤིན་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བ་ཡང་དག་པར་ཟད་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་ ཆེན་པོ་བསྩལ་བས་གནས་གྱུར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་མཚན་ཉིད་ལས་དཔྱད་ནས་བརྡ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར།དང་པོ་གཉིས་ནི་བཏགས་པའི་ཡོད། །གསུམ་པ་དོན་དམ་པ་ཡང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་སྐུ་གསུམ་བསྟན་པ་འདི་ཅི་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པ་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།གསུམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དོན་དམ་པ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པས་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་གང་ལ་འདོགས་ཤེ་ན། དེ་དག་ལས་ཀྱང་གསུམ་པ་ནི། །གཉིས་པོ་གནས་སུ་ གྱུར་པར་འདོད།།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་གཉིས་བཏགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནགས་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་དེ་ནི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་གཉིས་ནི་གདུལ་བའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། རེས་འགའ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ཅིག་ཤོས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་སྙམ་ན།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཅིག་པུ་དོན་དམ་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དྲི་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ནི། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མ་གཏོགས་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲི་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཚུངས་སྙམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ནི། །གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་གཉིས་ལ་མ གཏོགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་གཞན་ནི་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཕྱེ་བས་མ་ཡིན་ནམ།འདི་གཉིས་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་གཞན་མེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་དང་། །སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཕྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་གཉིས་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། རྟོག་མེད་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ཉིད། །དག་པས་དེ་གཉིས་བསྡུས་པ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་མ་གྱུར་ན་ནི། བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་འདི་ལྟར་ཡང་འགྱུར་ན། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྡུས་པ་ནི་ཡོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་སྤྲོས་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་ནོ།

无上的无分别智慧，其所缘和能缘平等一如的智慧特征，即称为法身。如此所说：在第十地法云地菩萨，安住于大莲花王座之上，获得了真实圆满佛陀的王位灌顶，在此地的行境中，极其微细的习气已完全断尽，福德和智慧资粮圆满具足，由于断除了一切烦恼和所知的大愚痴黑暗，获得了不可思议的转依，因此超越一切众生境界的身体即是法身，此即称为法身。
如是从三身的特征中分析，为了理解其含义，故说：'前二者是假立有，第三者是胜义有。'或者，此三身的宣说是否都是胜义谛？抑或不是？为此说明：'化身和圆满受用身是世俗谛的境界。'第三法身是胜义谛，即是说为胜义所摄。
如何说那两者是假立有，又依何而假立呢？故说：'于此三者中，认为第三是二者之所依。'即是依于法身为所依而假立彼二者，故称为所依，如同森林等依于树木等一样。第三者因为是所依，又因为是真如境界，故称为胜义谛。那两者因为是随顺所化众生的境界，以及因为是暂时性的，故为假立有；另一者则因为非一切世间的境界，以及住世直至轮回尽际的缘故。
若想还有其他法，那为何唯独法身称为胜义所摄呢？为此说：'除无垢真如及无分别智慧外'。无垢是指远离客尘垢染的缘故。无分别智慧是指缘于真如，即是所缘和能缘平等的智慧之意。'诸佛其他任何法，皆不存在。'是说除此二者外别无他法，因为一切所知皆安住于此二者的本性中，而非其他本性，因为其他本性是戏论境界故为虚妄，以及如来们无有戏论的缘故。
诸如来不是以智慧和断德圆满来区分的吗？怎么说除此二者外无有他法呢？为此说：'诸如来以智慧及断德圆满而区分。'诸佛世尊虽然确实是以智慧圆满和断德圆满来殊胜区分，但这二者已包含在前述二者之中，故说：'无分别智慧及清净真如，摄此二者。'若非为此二者所摄，则应如是观察：无分别智慧摄智慧圆满是存在的。当远离戏论时，彼智慧即为圆满，因为只要有分别，就不是圆满成就的智慧。

།དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ་དེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཉི་ ག་བསྡུས་པ་ཡོད་དོ།།རྣམ་པ་འདིས་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྡུས་པ་ཡོད་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། ཤེས་བྱ་དེ་ཁོ་ནར་ཟད་དམ་ཅི་ན། ཆོས་གཞན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆོས་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ ལྡན་འདས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་ན།བརྗོད་པ་འདི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་ལ་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། བདེ་གཤེགས་རྣམས་ནི་རང་གཞན་དོན། །ཕུན་ཚོགས་ཕ་རོལ་གཤེགས་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་བཞུད་པས།རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕ་རོལ་དུ་གཤེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་དང་ ལྡན་ན་དེ་ལྟ་ན་དེ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ན་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ལ་ སོགས་པ་ལ་གཟིགས་པའི་རིམ་གྱིས་གཞན་དག་གི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་དངོས་དེ་འདྲ་དེའང་། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིའོ། །དངོས་དེ་འདྲ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕ་རོལ་དུ་གཤེགས་པའི་དངོས་པོའོ།།དེའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུའོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་གཞན་མེད་ན།འོ་ན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་མཐའ་ཡས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་དང་། གཞན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གསུང་རབ་ལས་ སྨོས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།གཉིས་ཁོ་ན་སྨོས་པའི་རིགས་ཀྱི། ཡི་གེ་དུ་མའི་གྲོན་ཚེགས་དབྱུང་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡི་དབང་གིས་གཞན་དག་ཏུ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་ཏེ། དེའི་ མཐུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་དུ་མ་དག་།རྣམ་པར་གཞག་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྒྱུ་འདིས་ན་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་དུ་མར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་རྣམ་པར་གནས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་གཉིས་ཁོ་ན་ལས་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཚོགས་མཐའ་དག་འགྲུབ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་ཉིད་དུ་ཆོས་འདི་དག་བརྗོད་པ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འདི་གཉིས་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་ལ་ཀུན་ཉོན་མོངས། །ཆོས་ཀུན་ཇི་ལྟར་གདགས་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བས་དཔེས་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས སྐྱེས་པ་དང་།བུད་མེད་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་པར་འཇོག་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པ་འདི་མེད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཆོས་ འདི་རྣམས་འདོགས་སོ།

由于真如清净而具足断除，只要真如独一存在，就应当以此断除分别。如是，这二者都包含在内。以此方式虽然确实包含了智慧和断除的圆满，但是所知仅此而已吗？若说无有其他法，世尊们以圆满自利和圆满他利等其他法被称为佛，那么这种说法对于无分别智和真如怎么合理呢？因此说'善逝诸佛被认为，圆满自他利彼岸'。由于到达圆满自利和他利大海的彼岸，所以称为到达圆满自利和圆满他利的彼岸。
圆满自利是无分别智，如果具有无上的无分别智慧，那么这就是圆满自利。圆满他利是因为真如清净，由于使一切所知聚集都在真如中完全清净，因此是一切遍知，为了成办他人利益而次第观察意乐和随眠等。因此说'彼等如是之实相，摄于彼等真如中'。'彼等'是指诸世尊。'如是之实相'是指到达自他二利圆满彼岸的实相。'彼'是指刚刚所说的。'彼等中'是指在真如和无分别智二者中。
如果除了真如和无分别智之外无有其他法，那么无量差别的力、无畏等以及佛不共法，以及其他神通等法在经典中如何被提及？应当只说二者，何必费力说诸多文字呢？为此说'由彼力于他处中'。'由彼力'是指由出世间智慧的力量，意思是由彼威力。'种种事业显现故'是指由于显现众多利益众生的事业，因为以种种方便令所化众生生起善根。'许立诸多佛法故'是指由此因缘，诸佛法安立为多种形式而住。
因此，仅从这二者中成就一切利益自他的事业，依据所化众生的意乐而说这些法也无过失。在这二种无分别中，如何合理安立非其本性的诸多法呢？以'分别中诸烦恼法，如何安立一切法'作为譬喻来说明。在分别中安立烦恼法、男人、女人、所取、能取等，只要从无始以来相续的分别未消失，轮回的相续就会增长，如是安立这些作为烦恼因的诸法。

།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གགས་སུ་གྱུར་པ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་གགས་སུ་མི་རུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀུན་རྣམ་པར་གཞག་།ཅེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།།གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་གྱི་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། གང་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས། །དེ་ལས་གཞན་ཡོད་མ་ཡིན་རྣམས། །དེ་ཡི་དབང་གིས་བྱ་བ་ཡིས། །རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས།ཐུབ་པ་ཆེ་ལ་རབ་ཏུ་གདགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། ། བྱེ་བྲག་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིའོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ནི་བྱེ་བྲག་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དག་སྟེ། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ཐ་དད་པ་ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ནམ་མཁར་སྣ་ཚོགས་འཇོག་པ་བཞིན། །རབ་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི ནམ་མཁའ་ལ་རི་མོ་སྣ་ཚོགས་འཇོག་པ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དེ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རབ་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱང་འོན་ཀྱང་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་སྣང་ངོ་། །དེ་ལ་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདགས་པ་སྣང་བ་བསྩལ་བར་མི་ནུས་ན།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་གཞག་པ་རྟོག་པའི་དྲ་བའི་ས་བོན་གྱི་བདག་ཉིད་མ་ལུས་པར་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་སྣང་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་ནུས་ཤེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་གདགས་བྱ་ཡོད་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྣང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་གྲུབ་པོ་ཞེའམ། མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་སྟེ། སྣང་བ་འདི་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ ཞེས་དྲིས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་ཅིག་བསྟན་དགོས་སོ།།དེའང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དཔེར་ན་ཐ་སྙད་གདགས་པར་བྱ་བ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡོད་ན། ཕན་ཚུན་དབང་གིས་མི་རྣམས་ཀྱི། ། ཐ་སྙད་ད་ལྟ་འཇུག་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ཕན་ཚུན་དུ་བསམ་པ་རིག་པ་འཇུག་པ་དག་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་ནའང་དེ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་སྔོན་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཤུགས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས པའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུན་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟ་ཇི་ལྟ་བར་དེའི་ཚེའང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྤྲོས་པ་དང་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོར་གནས་པའི་ཤེས་ པ་གཉིས་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས།དེའི་ཕྱིར། དབང་གི་བྱ་བར་དེ་དག་གི། །བྱེ་བྲག་འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་སྟེ། །ཅིག་ཤོས་དག་ནི་རྟོག་བཅས་འདོད། །ཅིག་ཤོས་དག་ནི་རྣམ་རྟོག་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཅིག་ཤོས་དག་ འཇུག་པ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་འཇུག་གོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཅིག་ཤོས་དག་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

同样地，对于无分别，作为无分别障碍的与之不相应的清净诸法为何不成为障碍，为此说'如是于无分别中，安立一切佛法'。
'由于'等是以比喻成立义的总结，由于如是虽然不存在，'由于圆满佛法，除此之外别无他法，以其力用，'以无分别智慧之力，'于大能仁中安立'，意思是显现于佛世尊。
这样会如何呢？为此说'正因如是'等。'安立彼'是指安立彼等诸法。差别即是安立本身的。种种相即是彼差别的不同形态，意思是依于界、趣、生处的差别。
'如于虚空安立种种，极为稀有'意思是如同在虚空中安立各种图画，因为其他众生不能做到，所以极为稀有。虽然彼二者皆无任何如是性质，然而显现诸多安立诸法之相。
对此如是，若于分别中不能遣除一切烦恼法的安立显现，则于无分别中安立，即完全断除分别网之种子自性时，一切佛法安立不显现，如何能确定彼存在？
为此说'若有假名所依'等。此说明不应仅因显现而成立，或因不显现而不成立。若问此显现如何，你需要为证成此而说明某事。那又如何？说明会成为无穷。
复次，譬如若有假名所依即假名之因，'由互相力用诸人，如今假名转起般'，意思是生起互相了知意乐。彼时亦复如是。
在现证出世间智慧之时，以往昔发愿力之相续力，如同随众生心相续善根成熟般，为令成熟如来法安立相续而转起。因此说'如今时般彼时亦然'。
若如是，则有戏论和无戏论实体的二种智慧将无差别，为此说'彼等力用，唯此差别，一者许有分别，一者无分别'。
此说明：在凡夫阶段，以互相力用而转起时，一者转起具有分别者。以现证无分别智慧方式，一者即是无分别者。

།ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་སྤྲོས་པའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཐ་སྙད་འདི་དག་ཐམས་ ཅད་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་འདོད། །དེ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་མེད་རྣམས་ཀྱི། །དབང་གི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འོ་ན་རེ་ཞིག་མ་འོངས་པའི་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་བརྙེས པ་རྣམས་དང་།འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དེ་དང་ད་དུང་དུ་ཡང་གནས་པར་དམིགས་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་སྔོན་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཉན་ཐོས་ རྣམས་ལ་མ་འོངས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དམིགས་སོ་ཞེ་ན།མཚུངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་ན་སྨོན་ལམ་གྱི་ས་བོན་བཏབ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཤུགས་ཁོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་ གིས་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྣང་ངོ་།།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ལས་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོ་སྐལ་བ་ནི་མི་ཉུང་བར་བསྒྲུབས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ལྟ་ སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དོན་འདི་ཡང་དཔེ་གཞན་ལས་བརྟེན་ཏེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་མེད་མོད་ཀྱི། །སྔར་སྔོན་འདུས་བྱས་དབང་གིས་ན། །ཇི་ལྟར་འགོག་ལས་ལྡང་འགྱུར་བ། །འདི་ཡང་དེ་བཞིན་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་པོ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡོངས་སུ་གཡོ་བའི་བྱེད་པ་ཆུང་ངུ་འགའ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྔར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་དབང་གིས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འདོད་ པའི་གནས་སྐབས་ན།གཎྜཱིའི་སྒྲ་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ། བདག་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལས་ལྡང་ངོ་སྙམ་དུ་སྔར་གཎྜཱི་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མཚན་མར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བློ་ལ་མཚན་མར་བཟུང་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་ རྒྱུ་བ་མེད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སྔར་འདུས་བྱས་པའི་དབང་གིས་ལྡང་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདི་ཡང་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་གདོན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ན་སྔར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་དབང་གིས་ལྡང་བ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པའི་འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཞོག་ལ་ཁྱོད་ཉི་མ་ལ་ལྟོས་ཤིག་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་ལ། ཆུ་དང་བཅས་པའི་སྣོད་ཐ་དད་ པའི་ནང་དུ་སོ་སོར་སྣང་སྟེ་དེའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་རྟོག་མེད་པ་རྣམ་དབང་གིས། །ཆུ་དང་བཅས་པའི་སྣོད་རྣམས་སུ། །གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བར་འཇིག་རྟེན་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ་།།ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ། །ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལས་ཉི་མ་དང་ནོར་བུ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཉི་མ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་ཆུ་དང་བཅས་པའི་སྣོད་དེ་ལྟ་བུར་ནི་བདག་གི་གཟུགས་ བརྙན་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་།དེ་ལྟ་བུར་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པས་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ།

如果智慧是无分别的，那么这一切言说的所缘境界不是都不应该存在吗？它怎么会成为无分别而又怎么会成为分别事物的因呢？如果有分别则可以如此，但对于无分别来说怎么会合理呢？为此说：
'如同涅槃中诸佛的加持力，如是无分别者的威力作用也是如此。'
那么，首先为了利益未来的所化众生而证得无余涅槃境界的诸佛，以及大迦叶等声闻等的加持力至今仍然存在，这又怎么可能呢？如果说他们以前在后得位所获得的清净世间智现前，而声闻们能见到未来的加持力，那么同样的，菩萨行菩萨道时所种下的愿力种子成熟的力量，使得安住于无分别无戏论界的如来们的威力事业也会显现。
这是说：如果连具有小善业的声闻等的力量都如此殊胜，那更何况说具有广大福德智慧资粮的诸佛的力量呢？为了通过其他比喻来证成这个道理，说：
'虽然无分别，但由往昔所作力，如同从灭定中起，此亦如是。'
入灭尽定者在三昧境界时虽然没有任何微细的分别意识活动，但是由于先前所作的力量，在想要入灭定时，想着'一听到犍椎声就从这个三昧中出定'，这样预先将犍椎等声音作为标记。如此执持标记而入定，虽然在等持位时没有分别念的活动，但是由于先前所作的力量而出定。同样的，虽然诸世尊无分别，但为了救度所化众生，成为一切分别言说的因。
或者，暂且不说由先前所作力量而出定这种并非所有人都能亲见的情况，你看太阳吧，虽然无分别，但是影像却会出现在各个有水的容器中，因此说：
'譬如日等无分别，由其威力于诸有水器中，影像显现于世间。'
这是说，并非因为有分别而安立，而是在无分别的情况下显现。'日等'是指经中出现的日、宝等比喻，依此而作如是说。这是说，太阳并不会想'愿我的影像出现在这样的有水器中，愿不要出现在那样的器中'等分别，虽然如此无分别，但由极其多样的缘起而如是显现。

།དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་མཐུས་འདི་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེས་འདི ཡང་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་མི་རྟོག་བདག་ཉིད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དབང་གིས་ན། །སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་སྐུ་གཉིས་ཀྱི། །གཟུགས་བརྙན་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ། རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུ་འདི་འདྲ་བ་དེས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་འབྱུང་སྟེ་འདི་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །དཔེར་ན་བཻ་ཌཱུཪྻའི་གཞི་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བར་སྣང་ན། དེ་མཐོང་བས་ གདུལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་རྣམས།བདག་ཅག་ཀྱང་འདི་འདྲ་བར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་ཞེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འདི་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། དེ་མཐོང་ནས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སམ།གཞན་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པས་གདུལ་བ་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་སྩོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་སྟེ་དེ་ལྟར་འདོད་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་གཟུགས་བརྙན་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར།རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཐ་དད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཆུ་སྣོད་བྱེ་བྲག་གིས། །ནམ་མཁའ་ཡི་ནི་གཟུགས་བརྙན་དག་།ཐ་དད་པར་ནི་སྣང་མོད་ཀྱི། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཐ་དད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ ནི་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཡང་ཆུའི་བྱེ་བྲག་དང་།སྣོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་ས་ལ་ཆུ་དང་སྣོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དེ་མེད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིམས་ཏེ་དམིགས་པར་འདོད་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་ འགྱུར་ལ།ནམ་མཁའ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་གཟུགས་བརྙན་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འདི་ཡང་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་བུ་སྣང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་ཤིན་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་ཐ་དད་པ། །གདུལ་བའི་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་སྣང་མོད་ཀྱི། །དེ་ནི་ཐ་དད་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ནི་དོན་མཛད་པ་སྒྲུབ་པ་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།

同样地，由于殊胜智慧的力量，为何这个也不会生起呢？这也将如是宣说。为了宣说这个，说道：'如是无分别自性，诸佛以其威力故，于具缘分诸众生，二身影像恒生起。'
在此，无论是有分别还是无分别又有何用？以如是智慧力，随顺缘分而生起化身和圆满受用身这两种影像，这是略说。
譬如在琉璃地面上显现帝释天的影像时，见到此影像的具有调伏本性的众生们想：'我们若也能成为如此该多好啊'，由此生起善根。
同样地，随顺善根，于众生中显现如来的这两种影像。见到此影像后，由佛力所调伏的众生们，或以其他众生相而调伏者，皆积集殊胜的善根。
若如是认为，法身无差别，如何能成为两种不同影像的因？若因无差别，从因所生果如何有差别呢？为了说明这个，说道：'譬如诸水器差别，虚空影像现差别，虽现种种差别相，虚空本身无差别。'
譬如虚空虽无差别本性，但由水的差别和器的差别，显现为长短、黄色等差别的本性。若地上无水和器的差别，则即使极其专注想要见到，也不会见到，虚空也绝不会有差别。
同样地，法身以自性而言也无差别影像的本性，虽现为似有差别的本性，然而于彼却无丝毫差别。
因此说道：'如是差别诸影像，由诸所化意乐别，虽从法身而显现，然彼本无有差别。'
应当确定承许：虽然无分别，但成办一切众生利益的事业是存在的。

།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གདུལ་བའི་རིས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང་། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་དང་། ཕྲ་བ་དང་། རགས་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། ཡོད་པ་ དང་།མེད་པ་ལ་སོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པའི་ཚོགས་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཤེས་བྱ་ཅིག་ཅར་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་ བྱ།དུས་ཐ་དད་པར་གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་གཟིགས་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མི་རྟོག་དེ་ལྟར་མིན། །སངས་རྒྱས་གཞན་དོན་མཛད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ས་གསུམ་གྱི་བླ་མའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་བརྩལ་བར་འགྱུར་ལ།གཞན་གྱི་དོན་ཀྱང་ཉམས་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར། ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །མ་གྲུབ་པས་ནི་གཞན་དོན་ ཉམས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་དམ་བཅས་པ་བརྟན་པོར་བྱས་ནས། ད་ནི་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་དུ་ནི། །ཅིག་ཅར་རམ་རིམ་གྱིས་བརྟག་གྲང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་ གཅོད་པར་བྱེད་པའི་མཁྱེན་པ་བརྙེས་པས་ཏེ།ཅིག་ཅར་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་མཁྱེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རམ། འོན་ཏེ་རིམ་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་མཁྱེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་གྲང་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་ཏོ། ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་ཁྱོད་ཀྱི་དེ་གཉི་ག་ཡང་རིགས་པས་མི་རུང་སྟེ་དེའི་ཕྱིར། དོན་སྨྲ་རྣམས་ལ་རིགས་པས་ནི། །གཉི་ག་ལྟར་ཡང་དེ་མི་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་འགྲུབ་པ་མེད་པའི་རིགས་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡོད་མེད་ཡུལ་ལ ཤེས་པ་ནི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ཤེས་བྱ་ནི་ཡོད་པ་འམ་མེད་པའི་ཤེས་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཟད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་གཉིས་ལས་མི་འདའོ། །ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་ ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ན།ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ངས་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་འཇུག་པར་མི་ནུས་སོ། །ཇི་ལྟར་གཅིག་པུའི་མཚན་ཉིད་ དེ།།སྣ་ཚོགས་དོན་ལ་དམིགས་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེའི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྙེད་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཅིག་ཅར་ཁྱབ་པའི་མཁྱེན་པ་བརྙེས་པའི་ ཕྱིར་ཅིག་ཅར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡང་འདོད་དེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ནི་དོན་སྣ་ཚོགས་ལ་དམིགས་པར་མི་རུང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་དེ་ལྟར་འདོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་གཅིག་དོན་སྣ་ཚོགས་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མིག་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རེ་ཞིག་རང་གི་ཡུལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དེས་དོན་སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟར་འཛིན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡང་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡུལ་ལ་ཅིག་ཅར་མི་འཇུག་གི་།སྤྱིའི་རྣམ་པར་དེ་འཇུག་སྟེ། ། སྤྱིའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཁས་བླང་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ དེ་ཡང་འདོད་པ་དང་།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས། ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ནི་རེས་འགའ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པར་མི་འདོད་དོ།

如果不是这样的话，以界、趣、生处的差别而应调伏的种类无量，以及过去、未来、现在、细、粗、常、无常、有、无等种种分别的不同识聚，以及一切所知对境，如何能同时趣入智慧？若不能同时遍知一切所知，又怎能称为一切智者？又怎能在不同时间观察所化众生的意乐？为了说明这个道理，所以说'若无分别非如是，佛不能作利他事'。这是说，如果不承认这样，世尊如来三界导师的一切智性也将被破除，利他事业也将衰损。为此说'如是则一切智性，不成故利他衰损'。
如此确立誓言之后，现在为了成立这个道理，说'导师一切智性中，顿时渐次且观察'。所说如来一切智性是以获得遍知一切所知的智慧，是因为顿时现证遍及一切所知的智慧，还是因为渐次现证遍及一切所知的智慧而称为一切智者？执著事物的你，这两者都不合理，因此说'对诸说事以理者，二俱不成此道理'。
什么理由使其不成立呢？为此说'有无境上诸智等'。所知不外乎有和无两种，因为没有第三种分别，一切所知不出此二者。若知有为有，知无为无，遍知一切所知的智慧称为一切智智，由于互不相顺，这二者如何能同时遍知？因此不能同时趣入。'如何一相之体性，许缘种种诸义境'。不能同时趣入有无境上的智慧。
其心的体性是一，而认为因获得同时遍及一切所知的智慧而成为顿时一切智者，因此如此，一刹那的智慧不应缘虑种种义境。如果这样承认，为什么一心不能缘虑种种义境呢？答：眼等识首先因为决定自境而遍知境界，因此如何能取种种义境？意识的对境也不能同时趣入刚刚灭去的境，而是以共相的方式趣入。
不能承认以共相方式遍知的智慧是一切智智，因为会有一切都是一切智的过失。虽有无漏智所摄的四谛法智等，也必须承认是缘虑欲界、色界、无色界境界，是决定各别境界。世俗智是偶尔生起，也因为是无漏智后得，不许缘虑一切境界。

།སུ་གང་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གིས་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འཛེར་ཏེ། ཤེས་པ་དེ་ཡང་ དཔྱད་ན་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཤེས་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཅིག་ཅར་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རིམ་གྱིས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་དེ། ཤེས་པ་དེ་འཇུག་པ་ན་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མིན་ན་དུས་གཅིག་ན། །གདུལ་བ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན། །ཉམས་པར་འགྱུར་ལ་སྟོན་པ་ཡི། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་བཏགས་ཡིན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་ པ་དང་།བག་ལ་ཉལ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་ནས་ཆོས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པས་དོན་བྱ་དགོས་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པས་ཇི་སྲིད་དུ་གཅིག་ལ་རྟོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཞན་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གདུལ་བ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་རྒྱུན་གྱིས་ནུས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ ན་མེས་ཐམས་ཅད་སྲེག་པ་བཞིན་ཏེ།ཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་བཏགས་པ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་ བྱ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྒྲ་དངོས་སུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྟོན་པ་ཡི། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་བཏགས་ཡིན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་ཤེས་བྱ་ཐ་དད་ཀུན། །གང་ཕྱིར་གཉིས་མེད་མཚན་ཉིད་དུ། །དེ་མཁྱེན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཕྱིར། །ཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བས་རང་གི་ལྟ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་ ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱ་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཅིག་ཅར་མཁྱེན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྔར་མཛད་ཟིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་མཁྱེན་ པ་བརྙེས་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཞིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་གཞན་ལས། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་རྟོག་མེད་ འདོད།།དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་རྟོག་དང་བཅས། །ཞེས་གཞན་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལོག་པ་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་ཡི། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་རྟོག་མེད་འདོད། །གཉིས་མེད་ཡང་དག་ཡོད་གཟིགས་པ། །སྟོབས་བཅུ་རྣམས་ནི་རྣམ་རྟོག་བཅས། །ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ལོག་པར་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཟིགས་པས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞར་ ལས་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་སྐབས་ཉིད་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར།ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་གི་།བྱ་བ་གང་ཚེ་སྣང་གྱུར་ན། །དོན་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡི། །དེ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱིས་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་གདུལ་བའི་དོན་མཛད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་དེ་སྐད་བརྒལ་བ་དེ་ལ་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པས་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ།

凡是认为某人是一切智者的说法也是不合理的。说有补特伽罗的那些人说道：'依靠智慧，补特伽罗能知'，但是当观察这个智慧时，也就包含在前面所说的智慧之中。如此，首先就没有一时顿知一切的智者。即便如此，若说是逐渐了知对境，当其智慧运行时，由于能遍知一切所知，因此成立为一切智者。
为此说道：'若非如此，则于一时，众多所化之利益，将会衰损，而导师之，一切智性成假立。'在同一时间需要观察所化众生的意乐和随眠等后为其说法等利益时，由于如此情况，在观察一个所化众生时，其他所化众生就会错过，因此众多所化众生的利益将会衰损。
如果说由于相续而有能力，就如火能烧一切，由于不能同时了知一切的缘故，一切智者也应如此观待。如此则由于实际上并不存在，就等于承认诸佛的一切智性是假立的。如果能在一时遍知诸多种类的一切所知，则以'通达一切'之义，一切智者之名就成为实义。
因此说道：'是故导师之，一切智性成假立。'那么一切智者是怎样的呢？为了成立这一点，说道：'三世所知诸差别，由于无二之性相，世尊了知彼故，许为顿时知一切。'这是显示自宗见解。由于三世等一切差别所知都是以无所缘取相执相的方式顿时了知，因此说世尊已经成就。
如此以无戏论的方式获得遍及一切所知的智慧，所以诸佛世尊无有分别而具足无分别智慧。如果诸佛世尊是无分别的，为何在其他经中说：'凡夫许无分别，如来具有分别'？
为了说明这一点，说道：'邪执二见之，凡夫许无分别，证见无二实有之，十力具有分别。'这是为了遮遣邪执二见。由于证见无二实有，即解脱于能取所取等的诸佛，说为具有分别。
如此完成了附带内容后，为了与本文相联系，说道：'若时显现非真实，分别之所作，如实遍分别，彼何故不生？'其他人质疑说：获得出世间智慧的诸佛既然无分别，如何能成办种种圆满的所化利益？对此已经以日轮等比喻作答。

།གཞན་འདི་ཡང་བརྗོད་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ པ་ཀུན་རྟོག་པ་བརྫུན་པ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྣ་ཚོགས་དག་སྣང་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པའི་དོན་མཛད་པ་དེ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ།།ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་། ཡང་དག་པ་མི་ཡིན་པ་ ལ་ཀུན་རྟོག་པ་ལ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ས་བོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གནས་པའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་འགྲུབ་ཏུ་རུང་ན།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་ས་བོན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་འདི་ལས་ཇི་ ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པ་བླ་ན་མེད་པ་དུ་མ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་གདགས་པ་བྱ་བའི་རྒྱུ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ཡི། །རྟེན་ནི་རྩ་བའི་སེམས་ཡིན་ཏེ། །རྩ་བའི་ཡན་ལག་དེར་འདོད་ལྟར། །དུ་མའི་མཐུ་ལྡན་མི་རྟོག་པའི། །ཡེ་ ཤེས་འཇུག་པའི་གནས་ཡིན་པས།།དེ་ཡི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད། །དག་པ་རྩ་བའི་རྒྱུར་འདོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པའི་རྟེན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེ་ལ་ས་བོན་ གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྩ་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ།དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐུ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་རྩ་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་ འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པ་རྣམས་ནི་འབྱོར་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་ལ། གཞན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དུ་མར་འཇུག་པས་ན། །རྣམ་རྟོག་ཀུན་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་རྣམས་འཇིག་པས་ཡེ་ཤེས་ནི། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ དབང་འབྱོར་ལྡན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གློ་བུར་དུ་རྩོལ་བ་མེད་པར་ཅིག་ཅར་དུ་སྣང་། འདི་ལ་རྒྱུ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་དུ་མར་འཇུག་པས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བས་དེ་ནི་ཀླན་ཀར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པ་དུ་མར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་བཤིག་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་ཁོ་ནར་དབང་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས པས་བསྡུས་པ་བརྙེས་ཏེ།གང་ལ་དབང་འབྱོར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མངའ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་བསྐལ་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་སྐུ་གསུམ་འདི་ལ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པ་དང་ཕུང་པོ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྐུ་གང་ལ་ཡང་མ་གཏོགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཕུང་པོར་བཅས་པའི་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཐུབ་སྐུ་གཉིས་ལ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས པའི་སྐུ་ལའོ།།དེ་ལ་བཞག་པ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སྩོགས་པའི་སྐུར་ཀུན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཏེ་ཕུང་པོ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རྣམ་པར་ གཞག་སྟེ།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕུང་པོ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བརྗོད་པ་ཁས་བླངས་ཏེ་བསྟན་ཏོ།

还有这样说的，即使在非真实的遍计所执虚妄中显现种种圆满事业，更何况说在如实无分别出世间真如中安住的义利作用怎么会不生起呢？
对于非真实的遍计所执，从无始以来，由于阿赖耶识中安住的种种种子的功能成熟力，能成就种种言说施设的作用。而这无分别智慧虽然完全无种子，如何能从此成就众多无上言说相呢？
为此说：'言说施设作用的因，分别心行的所依，是根本心识，如同根本支分。具足多种力用的无分别智慧，是行境的所依，因此以其力用，承许清净真如为根本因。'
这是说，承许阿赖耶识是言说施设作用之因的分别心行的所依，因为种子安住其中，它是根本支分。同样地，清净真如也是具足多种力用的无分别智慧生起的所依事，是根本支分，由于彼此的力用而如是宣说。
获得无分别智慧者具足众多功德，而其他凡夫则不如是，这是如何呢？说：'由于趣入种种相，遍行一切分别故，彼等灭尽故智慧，具足如是自在力。'
或者，具智慧者的圆满自在力如何能无功用地顿时显现？此中有何因呢？为此说：'由于趣入种种相'等。如其因即生如是果，故此无可诘难。
这是说，由于破除具有种种趣入的遍行分别，如实了知故，智慧也即获得以彼相为性的圆满自在力所摄，具有如是自在力者即称为彼。
此中无余涅槃和有余涅槃的安立，是否存在于这三身中？抑或不属于任何身的有蕴无蕴之说是什么呢？
为此说：'有蕴涅槃'等。'于牟尼二身'是指化身和圆满受用身。'于彼安立'即是'建立'的意思。由于显现为佛等身故为诸蕴，因为是蕴故。
无余涅槃界安立于法身，其如何？'由离一切蕴，法身无诸蕴。'即说此义，因为彼中无一切戏论事故。如是承许并宣说了与声闻共同的涅槃。

། ད་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་བརྙེས་པ་སྐྱོབ་རྣམས་ཀྱི། །སྐུ་གསུམ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །བསྡུས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་བརྙེས པ་སྐྱོབ་རྣམས་ཀྱི།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཀྱི་མཐར་གཤེགས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་མི་བཞུགས་ཏེ། འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསྡུས་ཤེ་ན། དེའི་ ཕྱིར།སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས། །མྱ་ངན་འདས་ལ་བཞུགས་མི་འདོད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིས་དེ་དག་རྣམས། །འཁོར་བ་ལ་ཡང་བཞུགས་མི་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞུགས་པར་མི་འདོད་དོ། ། དེ་གཉིས་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ནི་གདུལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་དེ་ལས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ནི་འཁོར་བ་ལ་བཞུགས་པར་མི་འདོད་དེ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་བ་ནི་སྤྲོས་པའི་དངོས་པོའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར རོ།།དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྐུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཡིན། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ ཡིན།གཉིས་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཡང་དོགས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་དུའང་དོགས་པའི་ས་བོན་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར། སྐུ་གསུམ་པོ་ནི་དེ་དག་ཀྱང་། །ཡོད་མིན་མེད་ པའང་མ་ཡིན་ལ།།དེ་དག་ཕན་ཚུན་གཅིག་པའམ། །ཐ་དད་མིན་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའམ་མེད་པར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་གདུལ་བའི་དགོས་པ་ཇི་སྲིད་པ་ཙམ་དུ་བཞུགས་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལོངས་ སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་པས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་ཐ་དད་པའམ། གཅིག་པར་ཡང་མི་འདོད་དེ་ཇི་ལྟར་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་གདུལ་བའི་བསམ་པ་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་དབང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུང་རབ་ལས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི། བདེ་བ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ན། སྤྲོས་པ་མེད་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་སྐུ་བརྙེས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཀུན་རྟོག་ཀུན། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཆད པའི་ཕྱིར།།མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་བརྟག་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དེས་བདེ་བ་མཆོག་ཅེས་དེ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་སྐུ་བརྙེས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ན་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་མེད་ཀྱི། རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་དེ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་འདི་ཡང་དག་པའི་ བདེ་བའོ།།བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འཁྲུལ་པས་བདེ་བ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།

现在为了总摄无上涅槃，说'应当了知，具足不住涅槃殊胜的诸救护者，即由此三身所总摄。'
'具足不住涅槃殊胜的诸救护者'是指以智慧和悲心达到究竟，依次不住于轮回和涅槃，这是超胜于声闻等的殊胜。
若问如何总摄，为此说:'以二身诸佛，不欲住涅槃，以法身彼等，亦不欲住轮回。'即以化身和圆满受用身不欲入于涅槃。因为彼二非真实，是为所化而从法身之力显现的缘故。以法身不欲住于轮回，因为完全超越一切戏论，轮回是戏论事物的所依故。如是诸佛获得不住涅槃的殊胜。
此三身是否是无实体性，还是实有自性？是否互相不同或同一自性？因为二身是虚妄的，故怀疑是无实体性；因为法身存在，及与二者不异，故也怀疑是有实自性。为此说:'此等三身非，有亦非无性，彼等互相非，一体亦非异。'
因为有无故，不能说是有或无。化身仅随所化需要而住故非有。受用身亦同。法身住于轮回尽际故亦非无。彼等不许互为异体或一体。若问何以非一体，化身和受用身随所化意乐而成戏论境事故，法身无戏论故。非异体者，因由彼力二者生起故，离彼别无故，有法界极清净等流因故。
经中说:'诸佛世尊具足最胜安乐。'对于入无戏论者，此说如何合理？为此说:'获得法身诸佛众，一切分别悉断故，于一切种永断故，说为最胜安乐性。'
或者何须如是分别异体等，仅能说彼为最胜安乐，为显示此义故说:'获得法身'等。此说明因一切受皆无故，彼中无乐受，唯是寂静乐。
若问以何相称为乐？一切苦完全寂灭即是真实安乐。乐受因与苦相连故实非安乐，而由迷乱认为是乐。

།སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་མ་དེ་དག་ཅི་དེ་དག་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པ་དག་ཅིག་གམ། འོན་ཏེ་དོན་དང་མཐུན་པ་དག་ཅིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ལོག་ཡིན་དེ་ལྟར་སྣང་ཕྱིར་དང་། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་གཉིས་མཛད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་དག་མཚན་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་ལོག་པ་ཡིན་ཡང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་གཞན ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོར་སྣང་སྟེ།སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་མཚན་དེ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་ རྣམ་པ་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དམ་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའོ།།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་འབྱུང་བའམ་ཡང་ན་དེའི་དགོས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ རྫོགས་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྲོས་པ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་ དཔལ་དགོས་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤྲོས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་སྐུ་ཡིན་ཡང་། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་བདག་ཉིད་དེ་དང་དེས་དགོས་པ་སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གདགས། །དེ་དག་གང་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་དག་གང་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། །དེའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་པོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤངས་དག་པས། །སྐུ་གསུམ་པོ་དག་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་ནི་སྤང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཐོབ་བོ། །གཞན་གྱི་དབང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི མཚན་ཉིད་སྤངས་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འཐོབ་སྟེ།འཁྲུལ་པས་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པར་ཞུགས་པ་སྤངས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དགྱེས་པ་བསྟར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཐོབ་བོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་དེ་དག་ཏུ་འདུས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དེ་ཡིས་བསྡུས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་གསུམ་བསྡུས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སྐུ་རྣམས་ནི་གནས་གྱུར་པས་ རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་གང་གྱུར་པས་སྐུ་གང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་སེམས་ནི་གྱུར་པས་ན། །ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་གྱུར་པ་ལས། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རྩ་བའི་ སེམས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།།དེ་གྱུར་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བསྩགས་པའི་ས་བོན་རྩ་ནས་བཏོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར་པས་འཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པར་ཞུགས་པ་དག་སྟེ། དེ་ལོག་ན་དེ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམ་པའོ།

如果问及那三身的这些名称是否不依赖于意义，还是与意义相符合？为此说道：'由于显现如虚妄，及二种受用圆满，以及是佛法之所依，故彼等名称次第然。'
化身虽是虚妄，但如同其他化现一样，虽非真实却显现为如是事物，因为显现为佛等之身相，故此名称是如实的。
因为圆满受用二种，所以称为受用圆满身也是如实的。二种受用是指：圆满受用极其清净的佛土，以及圆满受用大乘无上甚深正法。
受用圆满是指受用圆满的来源，或者说是其目的为受用圆满，故称受用圆满。
法身因为是一切佛法之所依的实体，所以是如实的。
当问及'世尊，在无戏论界中诸佛法是如何的？'时，世尊对文殊说：'为成办所需故。'这意味着：虽然法身是超越一切戏论事物的身，但由于往昔愿力摄持的力量，为了圆满成熟所化众生的善根，以彼彼自性成办彼彼佛法的作用，如是宣说。
那么这三身如何安立？从何获得？由何摄持？为此说道：'由遍知及断清净，三种自性而获得，三身。'
遍知遍计所执性而获得化身，因为遍计所执无所断故。断除依他起缘起相而获得受用圆满身，因为断除迷乱趣入境界而欢喜宣说受用无上大乘法故。
由圆成实性的客尘清净而获得以通达法界所显的法身。
正因如此，彼等摄于彼等，故说：'是故彼等彼所摄。'应当了知三身依次为三种自性所摄。
诸身是由转依而显，对此，若问由何转得何身？为此说道：'由根本心转，得法身所许，由转入识故，得圆满受用。'
根本心是指阿赖耶识。其转依是指现证出世间智慧的方式，因为从根本断除无始以来积累的种子。
受用圆满身是由转依入识而获得，即是说，彼等以所取能取相趣入境界，当彼等息灭时即获得，应当如是理解。

།དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་ནུས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀུན། །འགྲུབ་ནུས་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན། །རྩ་བའི་སེམས ཡིན་དེ་ཡི་ཕྱིར།།དག་པས་དེ་ཡི་ཆོས་སྐུ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་ནུས་པ་དག་བླངས་ཏེ། འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ བས་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་རྣམ་པར་དག་པས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཐོབ་པོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏེ།དེ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། ། ཐ་སྙད་གདགས་པ་རྣམ་པ་ཀུན། །འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་དེ་ཕྱིར་ཏེ། །དག་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཕན་ཚུན་དུ་བསམ་པ་རིག་པའི་མཚན ཉིད་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པའི་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འཐོབ་བོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་པོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤངས་དག་པས། །ཞེས་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་གདགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ཟད་པར་ནི་རྣམ་ པར་མི་གཞག་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གཞན་དབང་ཟད་པ་ལྟར། །བརྟགས་ལ་ཟད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་ཟད་པ་དེ་ལྟ་བུར་མེད་པའོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་བས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། །དེ་དང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་བཞག་།ཅེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་བཞིན་དུ་འདི་ཟད་པར་གྱུར་ན། གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་དེ་དང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཟད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྒྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་གྱུར་ན་ ཅི་འགྲུབ་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པ་ཐ་དད་གཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་གྱུར་ན་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་གྱུར་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཉིད་འཐོབ་བོ།།ཅིག་ཤོས་མིན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །འོ་ན་ཅི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འགའ་ཞིག་གིས་ཐ་དད་པ་ཡང་ ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀུན་ནི་མཚུངས་ཉིད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་སྐུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་དང་ཤས་འགའ་ཞིག་གིས་མཐུན་པའང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལ་ནི་ལས་ཀྱིས་འདོད། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དང་པོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་མཚུངས་པར་འདོད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་འདུལ་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་ཡང་འདི་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་མཐུན་ནོ། །གཉིས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་ནི་ དགོངས་པས་ཕྲིན་ལས་དེ་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱང་བདེ་བ་མྱོང་བར་མཛད་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་མཚུངས་སོ། །གསུམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་རྟེན་གྱི་ཕྲིན་ལས་དེ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ བྱ་སྟེ།སྐུ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་བསམ་པས་ཕྲིན་ལས་དེ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ལ། །ཕན་དང་བདེ་མཛད་མཐར་ ཕྱིན་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མཛད་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏོ།

如何能知道这个呢？为此说道：'由于一切烦恼，能成就所依自性，是根本心，因此，通过清净而获得法身。'因为阿赖耶识能摄取并趣入一切烦恼法，所以也称为异熟识。因此，通过清净而获得远离暂时垢染的法身，这就是所说的意思，这只是约定俗成的说法而已。
如何通过转依识获得圆满受用身呢？为此说道：'由于趣入识，是一切名言安立，趣入之因，因此，通过清净而获得圆满受用身。'因为趣入识具有所取能取等一切相的自性，是相互了知意向的特征，是一切名言安立趣入的生起因，所以通过清净而获得圆满受用身。
为何说'三种自性，通过遍知和断除而清净'时，仅说遍知安立，而不建立断尽呢？为此说道：'如同依他起的断尽，遍计所执没有断尽。'不像依他起那样断尽。这有什么结果呢？为此说道：'因此，自相与彼建立为相异。'如果像依他起那样断尽，就会成为依他起性，而不会被认为与之有不同特征。因为它没有断尽，所以特征不同，这就是所要证明的。
如此特征不同时会成就什么呢？为此说道：'建立化身差别。'正因为这个原因，从圆满受用身中建立差别的化身。'转依时获得圆满受用身'是指趣入识转依时获得圆满受用身。'非彼'是指化身。
那么，是否所有佛世尊在一切方面都相同，还是有某些差异呢？为此说道：'诸佛皆相同。'这是说明三身与这三身在某些方面是相同的。因此说道：'首先以业而许'等。
首先在化身方面，认为事业相同，因为都作调伏有情界的事业，一切佛的事业都是如此，这是共同的。第二，在圆满受用身方面，以意乐而事业相同，因为意乐于对一切菩萨说法并自身体验安乐，因此相同。第三，在法身方面，应当了知所依事业相同，因为是二身的所依，或是一切佛法的所依。
如何知道第二身以意乐而事业相同呢？为此说道：'因为在圆满受用中，利益安乐究竟。'因为共同宣说无上大乘法，所以对菩萨们作利益已达究竟。

།བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཞི་ བའི་བདེ་བའི་རོ་བྲོ་བའི་དགྱེས་པ་དང་ལྡན་པས་བདེ་བ་མཛད་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཕན་པ་དང་། །བདེ་བའི་དགོངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅི་སྐུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་རྣམ་ པ་གཅིག་པ་དག་གཅིག་གམ།འོན་ཏེ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་གཅིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པ་དུ་མར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་དུ་མའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དུ་མ་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གདུལ་བའི་ སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣམ་པ་གཅིག་པུར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་གཅིག་པུར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཅིག་པུར་ཞུགས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་རྣམ་པ་ གཉིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་མ་བསྟན་ཏམ།དེ་ཇི་ལྟ་ན་རྣམ་པ་གཅིག་པུར་འཇུག་ཅེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་གཅིག་པུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་ པ་མེད་དོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན། འོག་ནས། དེའི་དོན་རྣམ་གཉིས་རྫོགས་མཛད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ་དེས་སྟོན་ཏོ། །སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཅི་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ བ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་གཞན་དུ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་གཞན་གྱི་དོན། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་འདི་བརྗོད་དོ། །རང་གི་དོན་ཡང་ མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི།དེ་ལ་གཞན་དོན་བྱ་བ་ཡི། །ཕུན་སུམ་འབའ་ཞིག་སྣང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྐུ་གཞན་ཅིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་རང་གི་དོན། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཕྱེ་རིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྣམ་ཀུན་རང་གི་དོན། །ཕུན་སུམ་འབའ་ཞིག་སྣང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ལའང་གཞན་གྱི་དོན་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་པ་བླ་ན་མེད་པ་བསྟན་པས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་བདེན་མོད་ཀྱི། རང་གི་དོན་མཐར་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར་དེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་ཚོགས་བསྩགས་པས་འབྱོར་བའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་གྱི་གཞན་གྱི་དོན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།གོང་དུ་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པར་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དོན་དེ་ རྣམ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཡིས།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་དབང་གིས་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་ན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་དོན་རྣམ་གཉིས་གྲུབ་པ་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ ཏེ་དེའི་ཕྱིར།།གང་ཕྱིར་དེ་དག་སྣང་བྱེད་པའི། །མཐུ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བརྟགས་པ་ལ་ཟད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་མི་སྣང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཞན་དབང་ཟད་པས་དེར་བསྟན་པའི། །བརྟགས་པ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

自身一切痛苦完全寂灭的特征，以具有品尝极寂安乐滋味的欢喜而成就安乐究竟。由于如是成就，因此是以增上意乐而分别，所以说'因此以利益与安乐的密意而分别'。
此三身是否为一相一体？还是多相一体？为此说'应知化身为多'，即是多相。为何如此？说'因为以多相趣入'，意思是随顺意乐和习气，趣入于令一切所化众生成熟之故。
'因为以一相趣入，故许报身为一'，是说为宣说大乘法故唯以一相趣入。
岂不是说以二相受用圆满？如何说是一相趣入？这并非如此，因为除此二相外，于此无有其他相，故如是说，并非唯一相，为遮遣其他故无过失。
若问未说法身自性为何？下文说'由圆满彼二义'等，以此而说。
此三身是否仅由成就他利圆满而分别？还是由其他而分别？为此说'其中化身由他利圆满而分别'。'他利'是说唯一确定作他利故，因为这是主要的缘故而如是说。
虽然也有自利，但理由是'因为于彼唯现他利事业圆满故'。
其他身由何分别？为此说'应知报身由自利圆满而分别'，即是由自利圆满而分别。
其如何？说'因为于彼唯现一切自利圆满故'。此中也有他利，如是由宣说无上甚深大乘法而成就菩萨众之利益故。
若问为何如是说？虽然如此，是就自利究竟而言，如是说：即此由三无数劫积集福慧资粮而具足最胜圆满安乐受用，他利则不如是，因为上文许为他利事业最极究竟故，此无过失。
法身如何分别？为此说'由成就彼二义'，因为依彼力故，由往昔生中所发愿力而生起化身与报身二者，故法身由成就彼二义而分别，因此说'因为彼等显现之力存在于彼故'。
若说遍计无尽，为何不显现？为此说'由所依尽故，彼所显遍计不得显现'。

།གང་ཕྱིར་ གྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།།གཞན་གྱི་དབང་དེར་ཟད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ལ་བརྟེན་པ་བརྟགས་པ་སྔོན་གྱི་ལྟར་མི་སྣང་ངོ་། །གཞན་གྱི་དབང་དེ་ཟད་པ་ཡང་གྲུབ་པ་རྟོགས་པས་ཐོབ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྣམ་ པ་གཉིས་ཏེ།མཚན་མའི་རང་བཞིན་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱུང་ན་དེའི་གགས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྤངས་པས་སྒྲིབ་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གྱི་དབང་ཟད་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དོན་དེ་རྣམ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་ལས་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །སྐུ་རྣམ་གཉིས་ནི་ཆོས་སྐུ་ལ། །བརྟེན་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ཡི་ཕྱིར། །གཉིས་ཀྱི་ དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས།།རྣམ་པ་ཀུན་དུ་གནས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་བྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གཉིས་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྱོར་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་འབྱོར་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་ཏོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བས་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་འབྲེལ་བར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ཟད་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཕྱིས་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། འཇུག་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་སེམས་ལས་ནི། །གཉིས་སུ་སྣང་བ་འབྱུང་འགྱུར་བ། །དེ་རྣམས་དག་པས་སྐུ་འཐོབ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ ཉིད་ཡིན་གྱི།དོན་འདི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་གྲུབ་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟར་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཞེས་པ་སྨོས་པ་སྟེ། སྤྲོས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཐོབ་ལ། དེ་རྣམ་པར་དག་པས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཐར་པས་ལོངས སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འཐོབ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར།དེ་རྣམ་པར་དག་པས་སྐུ་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་སྤྲོས་ནས་བསྒྲུབས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཡང་། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་འབྲེལ་བར་འདོད། །སྤྲུལ་པའང་ལོངས་ སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་།།རབ་ཏུ་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་གདུལ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་བཞུགས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལ་ལར་སྣང་ ལ་འགའ་ཞིག་ལ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་གནས་གྱུར་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་གནས་གྱུར་པ། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་གཅིག་དངོས་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་བར་ ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།

说'由于证得成就，他者所依将尽灭'这句话，是因为他者所依已尽灭的缘故，依于它所分别的如前不复显现。他者所依的尽灭也是通过证得成就而获得，这是这样说的：他者所依有两种，即相的自性和随眠的自性。其中，当智慧和禅定双运之道现前后，无上智慧生起时，将断除作为其障碍的二障。由断除彼等，称为障碍体性的他者所依将尽灭，如是宣说。
'由彼二义成就故，法身得以善分别'，此句说明由此而生起二身。'二身虽依于法身，然因彼故二义圆，一切行相皆安住'，其中'虽依'是说虽然如此，即虽从法身生起的意思。化身和圆满受用身虽然如此，但彼二者的功德，即自利和他利的特征，在一切行相中都安住。
这是这样说的：化身的功德是依于圆满受用身，因为由其力量而生起。圆满受用身依于法身。由于从彼所生而生，故说化身也与法身相关。
由于证得成就，他者所依将尽灭，由其尽灭，依于它所分别的自性后来不再显现。如何知晓这一点呢？因此说：'转识诸杂染，如从阿赖耶，二相显现生，彼等清净得身'。'杂染'是指杂染的本性，而非与烦恼相应的意思。如同从阿赖耶识中生起转识，成立所取能取相的名言，即所谓'二相显现'。
在戏论的阶段中，如同从中生起诸转识一样，由阿赖耶识清净而获得法身，由彼等清净，他者所依自性的转识解脱而获得圆满受用身，因此说'由彼等清净得身'，这是广说的意义。
由于如是的缘故，所以说：'如是圆满受用身，亦与法身相关联，化身复与受用身，极为相关而宣说'。
化身和圆满受用身这二者是为了成办所化众生的利益而住于一切世界，还是对某些显现而对某些不显现呢？因此说：'由化处转故'等，化身由于与彼相关的缘故，称为'化身之处转'。同样，'一分实故'是说仅显现为佛身的缘故。

།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་གང་གི་རྟེན་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དང་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཚངས་པ་དང་། དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རབ་དང་།ཕུལ་དང་ལྡན་ཡང་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཚད་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་མཐོང་གི་།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་ལ་སྩོགས། །ཐ་དད་ཕྱིར་ནི་ཁམས་ཀུན་དུ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་གནས། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྩོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བསྡུས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་བཞུགས་སོ། །ཅིག་ཤོས་མིན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ལ་ ལར་རེས་འགའ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་ཉེ་བར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་དོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྲུལ་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ནི་ཆོས་སྐུ་དང་། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་འབྲེལ་པར་འདོད། །དེ་དེ་ལ་བརྟེན་ཞེས་བྱ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དབང་གི་འབྲས་བུ་ཡི། །རྣམ་པ་ཀུན་དང་ལྡན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཡང་དེའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་དབང་གི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དབང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལ་མེད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ ཡོངས་སུ་དག་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་ནི་དབང་གི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དོ།།མདོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་རྟག་པའི་སྐུ། ཐེར་ཟུག་གི་སྐུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཅི། ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འགའ་ ཞིག་ཡིན།རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་དང་དེར། །རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ན། །སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་བཞིན་དུ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུའོ། །རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་འདུལ་བ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འདིས་ན་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེ། རྟག་པར་ཟས་སྦྱིན་འདྲ་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དོན་གང་གིས ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་འཇུག་པ། །འཁོར་བ་སྲིད་དུ་མི་འཆད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཇི་སྲིད་པར་དེ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ།དེ་བས་ན་དེ་རྟག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་རྟག་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྟག་ཏུ་བདེ་སྤྱོད་བཞིན་དུ་འདོད། ཅེས་བྱ་བས་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་ ཏེ།དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་མ་ཆོད་ཅིང་བདེ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མྱོང་བའི་མི་ལ་འདི་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

化身不依赖任何所依，而是呈现多种形相。如同依靠善根成熟的力量，显现为如来、声闻、缘觉、梵天、帝释等形相。诸菩萨虽具有殊胜圆满的善根，但经常只见到佛的形相以及佛土量等的差别，而不是其他形相。
'由于众等差别故，于一切界中，安住受用圆满。'其中'差别'是指菩萨众的差别。'等'字所表示的是包含佛土，受用圆满身安住于一切世界。'非彼者'指的是化身，因为某些处所有时没有化身的缘故。
由于诸菩萨相续不断，以及圆满受用一切自利圆满相的缘故，具有近住受用法的特征遍及一切世界。由于安住一切世界，是化身所依，是单一本质，众等差别的缘故，'正因此故，法身与受用圆满身相连'，这是其含义。
化身由于具有与此相反的法，故不与法身相连。或者'由于具足自在果的一切相故'，这是说，虽然化身也由其力而如是显现，故有自在果，但并不具足一切种类的自在果。由于受用无上大乘法，获得具足一切种佛身相好，以及生于清净佛土的缘故，受用圆满身具足一切种类的自在果。
经中说'如来是常身、恒身'，这是什么意思？是一切都是常，还是某些是常？常的含义是什么？为此说：'如是如是于彼彼，由相续而趣入，故彼化身是常'。'如是如是'是指随众生根机成熟而显现梵天等形相。'彼彼'指诸世界。'相续趣入'是指调伏所化众生相续不断。
为显示以此义故称为常，举例说：'如同常施食'。受用圆满身以何义称为常？为此说：'受用圆满趣入法，乃至轮回不间断'，意即安住直至轮回相续。由于诸菩萨相续不断，受用法的圆满相续不断，因此是常，故说'受用圆满是常'。
'如同常乐受用'是表明世间也有如此说法，比如有人不被苦等间断而相续不断地体验快乐，称其为具乐者，此处也是如此。

།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་རྟག་ པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར། འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདུས་བྱས་ནི་མི་རྟག་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་བཟློག་པར་གྱུར་ན་དེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟེ། འདིས་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པའི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འགྱུར་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གནས་སྐབས་གང་ན་སྐུ་གང་ཡོད་པར་བསྟན་པའི ཕྱིར།སྤྲུལ་ཡོད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་མེད། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ཡོད་ཅིག་ཤོས་མེད། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་དང་ཅིག་ཤོས་ཡོད། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་མེད་ཅིག་ཤོས་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་བཤད་པ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འོག་མ་ཡིན་ཏེ་ འདི་ལྟར།དེ་ལ་མོས་པས་བརྟན་རྣམས་དང་། །མཚན་མ་མེད་པའི་ས་རྣམས་དང་། །མཚན་མ་བཅས་པས་གཞན་རྣམས་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་གོ་རིམས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མཐོང་བ་མེད་དོ།།མཚན་མ་མེད་པ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཐོང་བ་མེད་དེ་དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་ན་སྣང་བ་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་མ་དང་བཅས་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ན་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྣང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཅིག་པུར་ཟད་ཀྱི་གཉིས་པོ་མེད་ དེ།སྤྲོས་པའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྒྱུ་བ། །མ་གྲུབ་པ་ལ་དབང་འདོད་ཀྱི། །ཇི་བཞིན་དོན་ཤེས་སེམས་རྒྱུ་བ། །གྲུབ་ལ་དེ་ཡོད་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།དེའི་དབང་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་རིགས་ཀྱི། ཤེས་པའི་རྒྱུ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དབང་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། ། ད་ནི་དེའི་ལན་དུ། དེས་བཤད་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་དག་གི། །ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །གནས་ངན་ལེན་སྤངས་དེ་ཡི་ཚེ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེས་བཤད་པའི་དབང་གིས་ས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་ངན་ལེན་སྤོང་ངོ་། །གལ ཏེ་གྲུབ་པ་དེར་དབང་མེད་པར་གྱུར་ན་གནས་ངན་ལེན་སྤང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ས་གོང་མར་རིགས་ཀྱིས་གོམས་པར་བྱས་ན་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་འཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟར་གནས་ངན་ལེན་མ་ལུས་པར་ཤིན་ཏུ་སྤོང་བའི་ བར་དུ་འགྱུར།དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་སྐབས་དེར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་སྤངས་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་གཞན་ཅི་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི།ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུའི་གནས་སྐབས་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ས་ལ་ནག་པོ་དང་། །དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱིས་ལྡོག་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནས་ངན་ ལེན་སྤངས་པ་ཡོད་པ་བདེན་མོད་ཀྱི།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་ནག་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ནས་ལྡོག་གོ།

法身以自性本体而恒常，因此说'由于是无为法'。有为法是无常的。如果与此相反则成立为常，这表明是永恒安住的常性。'由于无有变异'这句话表明没有其他的变化。如是具足二法的法身如虚空般恒常，因此说'如同虚空般所许'。
为了显示在何种阶段有何种身，故说'有化身无圆满报身，有圆满报身无彼者，有圆满报身及彼者，无圆满报身无彼者'。对此偈颂的解释是下一个偈颂，即：'于彼信解坚固者，及无相诸地中者，及有相中余者等，佛地中依次第者'。
化身安立于信解行地，因为彼处不见故，彼处不见圆满报身。在无相第八地等中，菩萨们唯见圆满报身而不见化身，因为化身为了令未成熟善根者成熟而显现于凡夫前是虚妄的缘故。在有相初地等中，圆满报身和化身二者皆现。在佛地中唯有法身而无彼二者，因为彼二者是戏论事物的境界，而法身无戏论故。因此说'依次第'。
'诸圣者心行，未成就欲自在，如实义知心行，成就中彼何有'。此说彼等自在是在菩萨心行未成就的阶段中合理，于已圆满了知的心行中何需自在？意思是互相的自在对于果位毫无所得。
今对此回答：'由彼说力故，彼等智如是入，断除习气时，安立圆满报'。由彼所说的力量，如地次第断除习气。若于成就中无有自在，如何能断除习气？此说闻此教法后，以修道于上地次第串习，则获得智慧相续趣入，如是乃至完全断除一切习气。因此，于彼阶段安立圆满报身，如是显示。
若依圆满报身而断除习气，则于佛地还有何所断？那就应称为佛地而不称为报身阶段。因此说：'于佛地中黑，及白法一切，以诸事物退，及圆满转变'。虽然有断除习气，但并非一切种一切。于佛地中一切黑法完全退除。

།དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སངས་རྒྱས་ ཞེས་བྱ་སྟེ།དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ནར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དམ་པ་དང་ནི་དམ་ ཆོས་མིན།།བསྟེན་དང་སྤངས་པས་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་ཉིད་དག་རབ་ཕྱེ་བ། །སངས་རྒྱས་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་བསྟེན་པ་དང་། ནག་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ འཐོབ་པོ།།འདི་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཆོས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་དམིགས་ཏེ། ནག་པོ་རྣམས་གཏན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། དཀར་པོ་རྣམས་ཟག་པ་མེད་པར་གྱུར་པར་སྣང་ བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ། །རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཕྱེ་ལ། །དེ་དག་གི་ནི་འབྲས་བུ་དང་། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྣང་མི་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་སྤངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་ མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ།།ནག་པོ་དང་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མཚུངས་པར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་གཏན་དུ་རྒྱུན་འཆད་ལ། །ཁ་ཅིག་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ནི་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་པས། །དེ་དག་ལྡོག་དང་གྱུར་པ་ནི། ། ཐུབ་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཉིད་ལ་ནི་ལྡོག་པ་དང་གྱུར་པ་སྟེ། ནག་པོ་དང་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པ་དང་གྱུར་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང སྤངས་པ་དང་།དག་པས་སྐུ་གསུམ་པོ་དག་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ན་འབྲས་བུ་འདི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡིན་པར་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཡོངས་མཁྱེན་དང་། །སྤོང་དང་མངོན་དུ་མཛད་དེའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དག་ཅིག་ཅར་དུ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན། རབ་ཏུ་སྤོང་། མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྐུ་གསུམ་པོ་དག་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པས་དེའི་ཕྱིར། དེའི་འབྲས་བུ་སྐུ་འཐོབ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུར་བརྗོད་ཀྱི། གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལས། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་གཞན་མེད་དོ། །ཤེས་བྱ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཀྱང་། །ཤེས་བྱ་དམ་པ་གཞན་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཤེས་པ་གཞན་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱ་གཞན་ནི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལ་མ་གཏོགས་པའི་བདེན་པ་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གནས་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཇི ལྟ་བུ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། གཉིས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་གྱུར་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཉིས་པོ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རང་གི་ངོ་བོར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་རྟོག་རྣམ་པར་མི་ རྟོག་པ།།དེ་ལྟ་བུ་ནི་གནས་གྱུར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་གི་ཚེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་སྣང་བ་ན་གནས་གྱུར་པ་ཞེས་བསམས་པའོ། །གནས་གྱུར་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཡོངས་སུ་ བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཡེ་ཤེས་བྱེ་བྲག་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

一切白法都将成为无漏，因此在那个阶段称世尊为佛陀，因为一切白法都成为如是性。正因为如此，诸世尊被称为以清净如是性而区分。
如何了知这一点呢？为此说道：'依止正法非邪法，以依止断除之故，以如是性清净分，将得殊胜佛果位。'即是说，由依止白法、完全断除黑法，而获得以清净如是性所区分的法身。
如是，圆满受用身以殊胜自利而区分，可见彼等黑白法果报的一切相，因为黑法完全不显现，白法显现为无漏的缘故。为显示此义而说：'牟尼圆满受用身，以自利圆满分别，彼等诸法之果报，一切相中显不显。'
因此'平等断除'一句是总结前述义理。黑白诸法是平等应断除的，有些是永断相续，有些是依他起自性的转变。为显示此义而说：'彼等遍计自性故，彼等还灭与转变，于牟尼中作安立。'因此在佛地中安立还灭与转变，即是安立一切黑白法的还灭与转变。
第二品：通过遍知、断除、清净三种自性而获得三身。若问：如何说此果是无分别智慧的呢？为此说道：'以无分别智慧故，遍知三种自性及，断除与作现前故。'即是以出世间无分别智慧同时遍知、断除、现证彼等自性，因此三身即说为彼之果报，所以说：'得彼果报之身故。'
为何说是无分别智慧的果报而非其他的呢？为此说道：'无分别智慧之外，无有殊胜他智慧，所知法界之外亦，无有殊胜他所知。'此说明：其他智慧住于遍计所执事物故，其他所知入于颠倒相故，除此二者外无有其他真实。
所说法身是以转依而区分的，这是什么意思呢？为此说道：'二者成为无二时'，即是说遍计所执自性的能取所取二相成为无二，因为彼不以自相显现故。'分别无分别，如是即转依。'其中，依他起是分别的自性，当其不显现为二相时，称为转依。
若详细观察彼转依，是由所知与能知的差别而遍计，因此说道：'以所知智慧差别故。'

།གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་རྣམ་མི་རྟོག་།བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་རྣམ་རྟོག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་ རྟོག་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྫུན་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་བཞིན་དུ།དེ་ལས་བཟློག་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི། །གཉིས་མེད་ཆོས་བལྟ་གཉིས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་ནུས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཆོས་དབྱིངས་གཉིས་མེད་པས། །རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་འདོད་ པ་ལྟར།།དེ་བཞིན་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། །གཉིས་མི་གཟིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་གཟིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་གཉིས་མི་གཟིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན།འོ་ན་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པས་མེད་པ་བཞི་པོ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒོལ་བ་ངན་པ་བརྩལ་བའི་ཕྱིར། །འདུས་མ་བྱས་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་ བྱས་ལ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་སྣང་ངོ་།།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་ནི། དེ་ལ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་སྦྱིན་པར་སྤྲོ་བ་མེད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི། བ་ལང་ལ་རྟ་མེད་དོ། །རྟ་ལ་བ་ ལང་མེད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ནི་གཉིས་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་འདིའི་གནས་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་གཉིས་མེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་གཏན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་མི་འདའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ མེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ནི་གཏན་མེད་པ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ན་གང་གི་ཚེ་དེ་གཉིས་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདིར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། སྔ་ན་མེད་ལ་སོགས་པ་སྟོང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཉིས་མེད་པ་ནི་གཞན་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བས་ ནི་དེ་གཉིས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ཤེས་པ་གསལ་ལོ། །ཤེས་པ་མི་གསལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་ན་དེ་ཅི་ཤེས་པ་མ་ལུས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་གམ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆོས་འདིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །གསལ་དང་མི་གསལ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་གསལ་བའམ་མི་གསལ་བའི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སེམས་ རྣམས་ཀུན་ལ་ཡོད་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལན་དུ། གཉིས་པོ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ། །དེ་ནི་གསལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་རྟོགས་གྱུར་པ། །གསལ་བ་མ་ཡིན་ ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་གཉིས་དུས་གཅིག་ན་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པོ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་འདི་གཉིས་གནས་སྐབས་གཅིག་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཐ་དད་པ་ ལ་བཏགས་པའོ།།གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་དུས་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དོན་གཉིས་པོ་གཟུང་བ་ དང་འཛིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果问：什么是无二？什么又是无分别？为此说道：'无垢智慧无分别，应当观察如分别。'所谓'如分别'是指，譬如分别虽是虚妄，但显示如是自性一样，与此相反则成为无分别智慧。
'如是性之自性者，无二法观如二般。'是说应当观察无二法界也是由清净所区分的。无分别智慧是与此相反的。
如果问：如何能知道有此说法？为此说道：'如同法界无二性，所许为极分别般，如是无分别智慧，以不见二极分别。'即如同法界由于没有遍计所执的非真实而极为区分，同样，此智慧也是由见无所取能取而极为区分。
如果由于不见二相而极为区分，那么岂不会成为四种无之任何一种？为了破除恶劣诤论，说道：'因为无为'等。不是先前无和灭后无，因为说'在有为中显现生灭'。
相互无者，于彼不乐给予现前，因为无有能取所取相之法。相互无的特征是'牛中无马，马中无牛'，于此则无此二无的遍计处。如果于此无二，那么岂不是不离全无的特征？
为此说道：'因为有无二者。'这是说，如果成为无事物性，则也会成为全无，但当彼二无而极分别时，因此不会有此过失。因此说道：'先前无等空。'
'无二者异许'是说，彼无二智慧是与你所遍计的事物相反。
如果说'智慧明了'、'智慧不明了'，那是指一切智慧无碍呢？还是无分别智慧本身的不共法？以此分别法如何诠说彼无分别？为此说道：'无分别智慧中，何为明与不明者，彼乃明或不明'。
'非一切心皆有'，此说明是不共的。对于如何以分别法显示的问题回答道：'通达无二义，说彼即为明，若通达二义，当知非明了。'
又若问：明了与不明了二者如何同时具足？为此说道：'通达无二义'，这两种法不是在同一状态假立，而是在差别上假立。'若通达二义'是指，当出世间智慧后得清净世间智慧现前时，即在安立名言之时，因为通达所取能取二义所说。

།དེ་བཞིན་རྒོད་དང་བྱིང་བ་དག་།ཉེ་བར་ཞི་བས་གསལ་མི་གསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་མ་ལུས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒོད་པ་དང་བྱིང་བ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་གཉིས་ཀྱིས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་བརྗོད་པས་དེའི་ཕྱིར། རྒོད་པ་དང་བྱིང་བ་གཉིས་མེད་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཚེ་བློ་ལྡན་དེ་མཁྱེན་ཏེ། །མཉམ་དུ་འཇུག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲས པས།ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་གཉིས་སོ་སོར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པར་གསལ་ལོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནམ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པའི་དངོས་པོར་སྒྲོ་བཏགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་ སྲིད་དུ་སྤྲོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྟེ་དེ་ལ་མི་དམིགས་སམ་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཉིས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་།ཐ་དད་དབྱེ་བར་མི་ནུས་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། ། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་མེད་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་དེ་སྐད་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་དངོས་པོ་བཏགས་པའི་རྒྱུའི་ཐ་སྙད་འདི་མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏོ། དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་རྩ་ནས་བཏོན་པས་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་ལྡོག་པ། །གཉིས་རྟོག་སྤངས་པ་མིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་དག་གྲོལ་བ་བདེན་མོད་ཀྱི། ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ནི་གཉིས་སུ་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཆེ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་གང་ཟག་ལ བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ནས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་གནས་པ་ཡིན་གྱི།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བག་ ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་ཆགས་པ་མི་མངའ་ཞིང་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པས་དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དེ་འཇུག་པ། །གཏན་ནས་བཟློག་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་དེས་ཆོས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པར་ཡང་འོས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མདའ་ནི་འཕངས་པ་ཡང་། །སྔར་བཀང་ དབང་གིས་འགྲོ་བ་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་བཞིན་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། །སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ལག་པའི་རྩོལ་བའི་དབང་གིས་ཇི་སྲིད་དུ་གཟས་པར་མདའ་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ ཀྱི་དབང་གིས་འདུ་མཛད་པ་ཇི་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་པ་དེ་ཅི་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན། གཅིག་ལ་ཆོས་གཉི་ག་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྟག་ལ་དམིགས་པ་འཇུག་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲོ་བཏགས་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ནོར་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།

同样地，掉举和昏沉都因寂灭而明或不明。这是为了显示完整的种子。由于掉举和昏沉的寂灭这两者，表达了智慧的明与不明，因此，应当了知若无掉举和昏沉二者，心便能平等趣入。因此说道：'此时具慧者了知，应知平等趣入。'
说'无分别智慧和法界之外再无其他'，因为分别说明能知和所知二者，所以这二者是有差别的。如果是缘于法界，或者是以法界为所缘，那就会成为戏论的实体的增益，因为只要有遍计，就会有戏论。如果不缘于彼，或者也不是所缘，那么如何安立能知和所知呢？因此说道：'譬如二与分别，无法区分差别，如是真如与智慧，互无差别而住。'
这是说，为了对求法者通过增益的方式作出区分，所以这两者如此称呼，在无分别智慧中实际上没有这种假立名言的因。如果由真实智慧而得解脱，那么阿罗汉也应成为佛。他们也是由无分别智慧的力量根除烦恼集而永远涅槃。因此说道：'阿罗汉等智转异，因未断除二分别。'
虽然他们确实是由无分别智慧的力量而解脱，但智慧的转异是因为未断除二取分别，因此有很大差别。也就是说，他们是通过证悟人无我而生起真实智慧，安住于无余涅槃界，而不是通过法无我。诸佛世尊是通过人无我和法无我，远离一切烦恼习气和所知障，因此智慧无碍无著，能趣入一切所知，所以说道：'诸佛彼等之趣入，永远转异应当知。'
如果无分别智慧超越戏论，那么它如何安立诸法？如何能在无分别的同时适合趣入呢？因此说道：'譬如射出之箭矢，依先蓄力而行进。如是无分别智慧，依先势力而趣入。'就像箭由手的力量射出后会一直前进一样，无分别智慧也是依靠往昔愿力的势力，随顺趣入直至所作圆满。
所说的无分别智慧是常还是无常？因为一法不可能具有两种性质。因此说道：'缘于常故而趣入。'如果这样的话，一切智慧都将成为常，但那些不是，因为是通过增益而趣入。这是因为缘于真如，所以是如实见到法界。

།འགྱུར་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྟག་པ་ཉིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་སྟེ། གང་ལ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གཉི་ག་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་ཡིན་པས་མི་རྟག་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་ཆོས་གཟིངས་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས ལ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཅིང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དངོས་པོར་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དབང་འབྱོར་རྣམ་ཀུན་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་འཇིག་པས། །གཟིངས་འདྲར་བརྗོད་པ་མདོ་སྡེའི་དོན། །དགོངས་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ བརྗོད།།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་དབང་འབྱོར་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པར་མཛད་ཀྱི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་རྣམ་པར་གཞིག་པར་མཛད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་རྣམས་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གཟིངས་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་དགོངས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་པར་བདག་གིས་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་གནས་གང་ཡིན། ཅི་ སེམས་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཞན་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་སེམས་ཡིན་ན་ནི་དེ་གང་ན་ཡོད་པ་དེར་ཆོས་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེ་བསྟན་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གནས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི། །དེ་ཡི་གནས་སུ་འདོད་པ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནས་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེའི་གནས་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་མི་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བས་ན། །སེམས་ནི་དེ་ཡི་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་སེམས་གནས་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་ཉེས་ པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསགས་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཇུག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དང་པོ་ཡིན་ན་ནི་དེ་མི་རུང་སྟེ། འཁོར་བ་པའི་ས་བོན་མ་ལུས་པར་བཏོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་སེམས་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་གྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་བརྟེན་ཏོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དེ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱའོ།།ཡེ་ཤེས་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔེ་ཞིག་མེད་ན་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་རུང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འགྲོ་བའི་བགེགས་བྱེད་མ་ཡིན་ པས།།སྐབས་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པས་ན། །ནམ་མཁའ་གཟུགས་སུ་སྣང་ཀུན་གྱི། །གནས་སུ་འདི་ནི་ཡོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་གནས་ནི་གྱུར་པ་ན། །དེ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན། །སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་གནས་ལ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཆོས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ འགྲོ་བའི་རྒྱུན་ལ་བགེགས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་སྐབས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པས་ན་ནམ་མཁའ་ནི་གནས་ཞེས་བརྗོད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་གནས་གྱུར་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གི་།ཇི་སྲིད་དུ་གནས་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འབྱུང་བར་སྟོན་ཏོ། །དེས་ན་དེ་ནི་དེ་ཡི་ གནས།།ཞེས་བྱ་བས་མཇུག་བསྡུས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གནས་སོ།

由于具有不变性，无分别即是常性。这是第二个论据，凡是有变化的就一定是无常的，而无分别性是没有变化的。如此，由于两个论据都是对境，所以无分别是常性。如果问如何又是无常性，为此说'由于是有为法故是无常性'，由于一切有为法显现为无常性，所以称为无常性。
如经中说：'比丘们，你们应当知法如筏，法尚应舍，何况非法。'如果有无分别智慧，以及所谓的真如实有，怎么会不相违呢？为此说：'为获得具足一切自在，以布施等诸法破除，经中说如筏之义，是诸佛之密意。'为了获得具足一切殊胜相的自在，诸佛世尊破除布施等法，而不破除无分别智慧，因为如来即是其本性。
因此，我知道经中所说'如筏'的密意，是专就布施等而言。无分别智慧的所依是什么？是心还是其他？如果是心，则在心所在之处也会有其他法，这就会成为戏论。如果是其他，则需要说明。为此说：'所依转依性，是彼之所依。'转依即是真如，是彼智慧的所依。
为何不说是心呢？为此说：'由成二过失，心非彼所依。'若心是所依，则会有两种过失。为什么呢？因为所谓的心被认为是积聚的，是以种种相运行的。如果是第一种情况则不合理，因为已经完全拔除了轮回的种子。第二种情况也不是，因为没有转识。
而且，心是遍计所执相的决定，出世间智慧则与此相反。如此说'应依智慧，不依识'，因为识不能如实趣入，所以不应依止。智慧能如实决定诸法的本性，所以应当依止，这是其意义。
如果没有比喻，如何能理解这个呢？为此说：'由不障碍行，而能开显处，如虚空乃是，诸色相所依，如是转依时，彼即得趣入，有过之所依，则彼不得生。'譬如虚空由于不障碍诸色法的运行而开显处所，所以虚空被称为所依。同样，转依时无分别智慧生起，只要所依有过失，就绝不会生起。
因此以'故彼是彼依'作结。如果是这样，由于依彼而生，真如即是所依。

ཅིག་ཤོས་ནི་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་འདི་དག་གསལ་བར་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་དང་ནི་གནས་གྱུར་པ། །དེ་གཉིས་དེ་ཚེ་ ཕན་ཚུན་དུ།།གནས་ཀྱི་དངོས་པོར་འདོད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། འདི་གཉི་ག་ཡང་ཕན་ཚུན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཅིག་ཁོ་ན་གནས་སུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཉི་ག་ལ་ཡང་གནས་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།གནས་གྱུར་པ་མེད་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་འབྱུང་ལ། ཡེ་ཤེས་མེད་པར་ཡང་གནས་གྱུར་པ་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་སྐབས་དེ་ན་བརྗོད་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཅིག་ཅར་འཇུག་སྟེ། རྩ་བ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་སེམས་ལས་རྣམ་རྟོག་བཞིན། །རྩ་བའི་སེམས་ལས་བརྟེན་ནས་སུ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འབྱུང་ཚེ་དེ་ཡང་ནི། །དེ་བལྟས་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་གནས་པོར་གྱུར་པ་ལ། །བརྟེན་ནས་དམ་པ་རྣམ་དག་གི་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ སྨོས་ཏེ།དཔེར་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ས་བོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གནས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དུས་ན་ཕན་ཚུན་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ས་བོན་བསྐྱེད་ནས་བརྟས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་བརྟས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་འབྱུང་ངོ་།།འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་གནས་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་ན་གནས་གྱུར་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་དེ་འགྲུབ་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པར་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཞི་དང་གནས་དང་དམིགས་པ་དང་། །འབྲས་བུ་དང་ནི་རྟེན་ཆེ་བས། །དེ་ཉིད་དམ་པའི་དོན་དུ་ན། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།གཞི་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའོ། །གནས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དམིགས་པ་ནི་མདོའི་ཆོས་མཐའ་དག་གོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །རྟེན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། དེ་དག་ ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་དག་གི་ཐེག་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཐེག་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་ པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ནི་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡེ་ཤེས་འདི་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་མཚུངས་མཉམ་པའི། །དངོས་ཅན་ཤེས་རབ་རྒྱུ་བ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཤེས་རབ་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཚུངས་མཉམ་པའི་དངོས་པོ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བ ཡང་མེད།དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚུངས་མཉམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །གནས་དང་བརྟེན་པ་ཐ་དད་མེད། །དེ་དེའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དབྱེར་མེད་ པ་དེའི་ཕྱིར་གནས་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསམས་པའོ།

如果说这些是明确承诺的，那么为此说：'智慧和转依，这二者彼时，互为所依的事物'。这是说，这两者都是由于互相的力量而转变，因此不是确定为一个唯一的所依，而是两者都有所依和能依的事物。这样说明：没有转依就不会生起无分别智慧，没有智慧也就没有转依。因此，在那个阶段，两种说法同时适用，如根本和遍计一样。
怎样呢？为此说：'如同从根本心生分别，依于根本心，分别念生起，同样生起时，彼亦观待彼，如是于转依，依止最清净，无分别智慧生。'譬如阿赖耶识中安住各种种子成熟时，以互为因果的方式生起分别，则在阿赖耶识中生起种子而得增长。之后又生起增长的果报分别。这也是相似的，依于转依生起无二智慧时，认为唯是成就转依。因此说：'彼亦成就彼。'
由于完全摧毁一切戏论，真实智慧和如来藏在胜义中是大乘。怎样呢？为此说：'以基及住处，所缘及果报，所依皆广大，故此胜义中，说为大乘也。'基是在三无数劫中圆满福德智慧资粮。住处是法界。所缘是一切经法。果报是一切智性。所依是菩提心。这些都不共声闻缘觉，且广大故为大。具有这些，故称菩萨为大，他们的乘为大乘。或者说，乘本身具有这些广大特征，故称为大乘。
出世间般若远离一切分别，怎么能建立'这是三摩地，这是智慧，依于三摩地生此智慧'这样的安立呢？为此说：'所缘能缘等，自性智慧行。'什么是智慧行的自性呢？是所缘和能缘平等的事物，其中无所缘，亦无能缘。正因为如此称为平等。因为无差别，所以'三摩地智慧，所依能依等，皆无有差别。'因此三摩地和智慧无差别。因为无差别，所以也没有所依和能依的事物，这是其意趣。

།དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་མཚུངས་མཉམ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད་ཉིད་དུ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་དངོས་ཡིན་པས། །རྣམ་རྟོག་ མེད་ལ་དམིགས་བྱ་དང་།།དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཚུངས་མཉམ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་ནས་དེར་འཇུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ནི་སེམས་ སོ།།འདི་དག་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་གཉིས་སུ་རྟོག་པའི་སྐབས་ཀྱིས་འབྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མན་ཆད་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཚེ་འབྱུང་ན། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ ཤེས་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བྱུང་བ་ན།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ནས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དེ་མི་འཇུག་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །གཉིས་སུ་རྟོག་པའི་སྐབས་ ཀྱིས་ནི།།སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམ་གཞག་ན། །མི་འཇུག་དེ་ཚེ་བརྟན་རྣམས་ཀྱི། །རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་ག་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་འདི་ནི་དྲི་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱ་བའོ། །ད་ནི་དྲི་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་ པོའི་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་བྱའོ།།དངོས་པོ་དེའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཇུག་པས་དེ་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བར་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ ཉིད་སྣང་བའི།།རྣམ་པར་རྟོག་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ། །དེ་ཡི་བྱེ་བྲག་གང་སྣང་བ། །དེ་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་ཞེས་རྟོག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་ ནུས་ཤེ་ན།དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་བརྟེན་ནས། །བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་བཞག་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ལས་བརྟེན་ནས་སུ། །སེམས་ལས་བྱུང་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཙམ་ཁོ་ན་བསྟན་པའོ།།དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་འདི་ཡང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་བྱེ་བྲག་གི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལྟ་ཞོག་སྟེ། སྤྱིའི་བར་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཚེ་འདི་ན་དངོས་པོ་ཡི། །ངོ་བོ་ ཉིད་ནི་ཅི་ཡང་མེད།།དེ་ཚེ་གང་གི་བྱེ་བྲག་གཅིག་།ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། དངོས་པོ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། བཏགས་པའི་ཡོད་པ་དང་། དེའི་རྟེན་དང་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གནས་གྲང་ན་གཉིས་ཀར་ཡང་མི་རུང་སྟེ་འདུས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་སོ།།དེའི་རྟེན་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་བྱེ་བྲག་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་དེ་ག་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འདི་དག་ ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་ཙམ་སྟེ།།འདི་ལ་སེམས་མེད་སེམས་བྱུང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཞེས་བྱ་བའམ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།

如果问到所说的所缘和能缘平等是什么样的？为此说道：'由于所取和能取无性，是所取和能取的事物，于无分别中，所缘和能缘平等'。凡是所取和能取的事物，那就是从彼转变而入于彼，因此，无分别智在胜义中称为如是。
'此是心，这些是心所'这样的安立，是由二分别的机会而生起，即便对于诸菩萨和诸佛世尊以下，在安立名言时也会生起。当真实智慧无二的特征生起时，心和心所的安立从何而生？因此说'彼不行'，意思是在那个阶段分别不行。'由二分别的机会，安立心和心所时，不行之时诸坚固者，安立从何而生？'这是问句偈颂。
现在为了显示第二种问题，说'事物'等。凡是显现为事物自性的分别，由于是以总相而行，故称为心。凡是显现为彼事物差别的受等，由于是以别相而行，故安立为心所。因此说：'显现事物自性的分别称为心，显现为彼差别者，思为心所'。
如果有人说心和心所是完全不同的，那么如何能知道这自性和差别呢？为此说：'譬如依止自性，安立诸差别，如是依止于心，安立诸心所'。譬如说'色、受、想'仅仅显示自性。依于彼而说'由于堪为色故是色'等安立差别，有碍、可示等差别并非异于色等。依心安立心所也应如是观察。
或者且不说差别法的安立，若观察乃至总相也不可得，为显示此义故说：'若时此中事物之自性全无，尔时何有一差别而得有？'此说：事物若观察，则安立有和彼所依二者皆不应理，因为和合是被承认为彼等之假有。彼所依也因极微等方分差别故全无。若彼无，差别怎能有？
若问：若诸事物无自性，则遍满显现从何而生？为此说：'此等一切唯迷乱，此中无心无心所。'除颠倒外，连微细法也不可得，因为世尊如是说。因此，所谓心或诸心所，仅仅是颠倒而已。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས། །དེ་དག་ཐ་དད་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བས་ན་ཐ་དད་པའོ། །དེ་བས་རྣམ་ རྟོག་མི་འཇུག་ན།།འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི། །ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་གཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་མི་འཇུག་ན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཐ་དད་དོན་མིན་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དོན་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞར་ལ་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། དཀྱུས་མ་ཉིད་དང་སྦྱར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་མེད་པ་ཡི་དོན་དམིགས་པས། །ཡེ་ཤེས་གཉིས་དོན་མི་དམིགས་པར། །ཤེས་རབ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན། །དེ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་དམིགས་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་མཐོང་བས་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དོན་གཉིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་ན རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྩེ་གཅིག་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔྱད་ནས་ལམ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཞི་གནས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་ འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་མེད་ན་ཐམས་ཅད་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གདགས་ཀྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དྲན་སོགས་ཆོས་གཞན་ཡང་། །རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མི་འཇུག་།དེ་ཡི་ཚེ་ན་ འདོགས་བྱེད་ཀྱི།།མཚན་ཉིད་ཐ་དད་སོ་སོར་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བརྗེད་ངས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལེ་ལོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་འཇུག་པས་གདགས་ཀྱི། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་སོ་ སོར་ཐ་དད་པ་ནི་མེད་དོ།།གཞན་ཡང་གཞན་གྱི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་ པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་གཉིས་ལོག་པས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་ཉིད། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མཆོག་རྣམས་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་མི་གནས་པས། དེ་ལས་བཟློག་ པ་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ།དེ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་མིན་ཏིང་འཛིན་གང་ཡིན་རྣམས། །ཡང་དག་མི་གནས་རྣམ་པར་གཡེང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་། གང་དུ་སེམས་ནི་མཉམ་འཇོག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སེམས་མཉམ་པར་འཛིན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡུལ་དེར་བློ གྲོས་འཇུག་བྱེད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདེན་པར་ཏིང་འཛིན་གཞན་མིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་དེ། དོན་དམ་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། མི་མཉམ་འཇོག་པ་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ།

由于分别念从无始以来就已进入，所以说'由于分别念的种种差别，说彼等为差别'。因为是心和心所，所以是差别。
因此说'若分别念不入，无迷乱相之智慧唯独安立'。'因此'是结束语境并总结，若不实的遍计所取能取之性不入，则圣菩萨们的智慧无迷乱之体性无分别唯独安立，此为语义。
'非差别义境一'是说真如之义虽有差别，但无分别智慧的境界是一。
如是完成附带内容后，为显示与正文相连，故说'以缘无二义，智慧不缘二义，具分别般若，即说为三昧'。般若是具有遍分别的本性，其缘无二义。由见无二义而入般若者，即是智慧，因为不见二义的缘故。若见二义则成散乱，怎能成为三昧？三昧是专一的。因此，凡是智慧即说为般若和三昧。
如是观察般若和三昧后，道是般若和止观双运而入，若无此二者则一切不成就，故念等其他法也安立于无分别智慧，而非安立于其他。因此说'如是念等其他法，自之违品不入时，尔时能安立之相，非为各别差异'。念的违品是忘失，精进的违品是懈怠等，任何法的违品若不入则可安立，但彼等相并无各别差异。
又因缘他增益义故不应说为三昧，如是则成散乱而非等持。此无分别智慧因住于真实事故，二取已灭而有等持性，为显示此义故说'唯一无分别智，诸胜者许为三昧'。非此之其他则不住于真实，成为相违，彼等非住于真实。
若问有何过失，为此说'非此三昧诸所有，不住真实故散乱'。非此之其他三昧皆是散乱。
从三昧之词义成立的角度也说'心于何处等持'，由心平等执持故，应知出世间智慧即是三昧。
若问如何平等安置心，为此说'于彼境慧行'。'真实非他三昧'是说即此智慧说为三昧，此即是胜义三昧。若问为何不说其他为三昧，为此说'因有不等持故'，因触及分别增益的事物故。

།གསུང་རབ་ལས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མང་ཞིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཡིན་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་ བརྗོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་རུང་།དེ་དག་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་ཅེས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་པ། །ཏིང་འཛིན་ཆེན་པོ་གཅིག་པུ་པ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་ཐམས་ཅད་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་སྟེ།བཟློག་པ་མེད་མོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་རིགས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་ཅེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་དག་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་ཅེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་ཡང་ཀླན་ཀར་མི་རུང་སྟེ།དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཆ་ལྟར་སྣང་བ་དག་ཡོད་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་མཐུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཁོངས་སུ་ཆུད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་ ཁོངས་སུ་ཆུད་པར་བསྟན་གྱི།དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་། །བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྐོང་བྱེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་གཅིག་།སེམས་ཅན་དོན་ནི་སྣ་ཚོགས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་གནས་པའི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ལས་ཡོ་བྱད་ རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆར་འབེབས་མཁས་པའི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་མཐུ་ཆེ་བར་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་མདུན་ན་འདུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་རྣམ་པར མི་རྟོག་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་མཛད་དོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ལ་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་མི་རུང་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཅིག་ཁོ་ནས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལས་མང་ཐ་ དད་པས།།དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དངོས་གཅིག་ལ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི། །མང་པོ་དག་ཀྱང་འདུས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་དག་ནི་བྱ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་གཅིག་ཡིན་ཡང་ལས་དེས་དུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་ པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་འཛིན་པའི་མཐར་ལྟུང་བར་འགྱུར། ཇི་སྟེ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆད་པར་ལྟ་བའི་མཐར་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ ནི་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་བྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་འདི་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ།།དེ་བས་ན་དབུ་མའི་ལམ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མའི་ལམ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དེ། །རྟག་དང་ ཆད་པར་ལྟ་རྣམས་ཀྱིས།།ཐོབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དབུ་མའི་ལམ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ནི། གཙོར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་མཚོན་པའོ། །གཞན་གྱི་དབང་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་ན་ནི་རྟག་པའི་མཐར་འགྱུར་རོ།

在经典中不是出现了许多诸如'勇猛行三昧'和'虚空藏三昧'等三昧吗？如果这些不是三昧，那么称之为三昧又如何合理？如果这些也是三昧，那么又怎么说是'一个三昧'呢？为此说道：'无分别智慧的本质，是唯一的大三昧，一切三昧都是。'这些也可以从某些方面称为三昧，虽然并不相违，但实际上称无分别智慧为三昧是合理的，这将通过理证来阐述。
再者，如果说这些也是三昧，那么说'一个三昧'又如何解释呢？这样的质疑也不合理，因为都包含在其中。因为能利益众生的显现方面，这是无分别智慧的力量，所以说'包含在其中'。为什么说包含在其中，而不说与其他有所区别呢？为此说道：'如同一颗如意宝珠，能满足种种愿望，同样一个无分别三昧，能做种种利益众生的事业。'
或者，如果说无分别智慧没有差别，那么如何成立有差别的事物存在的名言呢？为此说道'如同一颗如意宝珠'等。就像殊胜福德业力所成的如意宝珠，能降下无量无边的各种资具雨，以其强大的福德业果力而闻名，能如愿满足所有愿望一样，这个智慧虽然无分别，但由往昔愿力，能做种种利益众生的事业。
因此，一个智慧有种种名言并非不合理。如果这样一个就足够，那么其他三昧岂不是成为无用？为此说道：'由于它们众多差别，因此在一个智慧实相中，三昧的差别，也有许多汇集。'其他三昧是由作用来区分的。因此虽然是一个三昧，但由其作用显现为多种。
所说的这种智慧，执著常见和断见的人们无法获得。这样，如果执著为有，就会落入常见的边；如果执著为无，就会落入断见的边。因此，这是具有中道而生的本性，持有这种见解的人们无法获得这种智慧。因此为了显示应当精进于中道，所以说：'从中道而生的，无分别智慧，执常见断见者，都无法获得。'
这个中道经过观察就是唯识性，唯识性主要是表示缘起法。依他起仅是迷乱，显现为所取能取，如果如其所显而有，就会落入常边。

།ཇི་སྟེ་ཅི་ཡང་མེད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཆད་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གདགས་པའི་གཞི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། ། རྣམ་རིས་ཙམ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར། །རིགས་པས་བརྟགས་ན་འདིར་གཞན་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་བདས་དང་རིགས་མཐུན་པའི་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་ཡོད་ཅེས་བྱས་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར། མེད་ཅེས་བྱས་ན་ནི་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།།དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། གཙོ་བོར་གང་ཟག་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ཀྱི། གཞན་གཙོ་བོར་མཛད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གཙོ་བོར་མཛད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གང་ཟག་བསྩལ་བ་མཛད་པས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་དུ་བསྒྲུབས་ནས་དེ་ལ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་རྣམས་ཀྱིས། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་བས་རྣམ་པར་རིག་ཙམ་དུ། །བསྒོམ་པ་རྟག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།།དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱར་ བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་པ་སྣང་བ་མཐོང་བ་སྐྱེས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མི་མཐོང་ན་གཟུང་བ་མེད་པས་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། སྒོམ་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་ཕན་ཡོན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲིམས་ཤིག་ཅེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་སྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ནི་ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ རྣམ་པར་འཇིག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་སྟེ།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་གཉིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་ཅིང་འདི་ན་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་ལ་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དེ། འདི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་འདི་ཀུན་ནི་རྨི་ལམ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ ངེས་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར། རྣམ་རྟོག་མི་རྟོག་བདག་ཉིད་ཡིན། །གཉིས་དང་གཉིས་མེད་བདག་ཉིད་དེ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་བཞིན། །འདི་ལ་བརྟག་བྱ་མེད་རྟོག་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ སྤང་བ་ཙམ་ཞིག་བྱ་བར་ཟད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དངོས་པོ་གང་ཡང་བསྣན་མེད་ཅིང་། །བསྩལ་བ་མེད་དེ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལས་བསྩལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་ རྣམ་པར་གྲོལ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་མཐོང་བས་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེ་རྙིང་ལས་གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐབས་ཀྱི་དོན་ དེ་ཉིད།གསེར་འདོད་པ་ཡིས་གསེར་ཡོད་པའི། །ས་ལ་ལེགས་པར་སྦྱོང་བ་ཡི། །རྣམ་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་བྱས་ན། །གསེར་ནི་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་འདོད་པས། །སྟོང་པའི་བདག་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ལ། །ལེགས་པར་རྣམ་འཇིག་རྣམ་པར་བརྩོན། །སྟོང་པ་ ཉིད་ལ་རེག་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བའི་དཔེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་དཔེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ།

如果什么都没有的话，那就会成为断见。因此必须承认有所依托的基础，为此说道：'所谓中道，除了仅仅是显现之外，若以正理观察，在此其他的一切都是不合理的。'
那么，如同《相应部经》中说：'阿难，若说有则成为常见，若说无则成为断见。因此如来以中道说法。'这是什么意思呢？
这并无过失，因为主要是为了遮遣人我而说，并非主要针对其他。非主要针对其他这一点，也是因为世尊着重于破除人我而说的。
如此建立唯识为中道之后，为了把握这一点，说道：'欲求圆满菩提者，为生无分别智慧，因此应当常修习，安住于唯识观修。'
那些想要现证无上正等正觉的人们，为了成就无分别智慧，应当经常修习'一切唯是识'的唯识观。
如此生起见到识的显现后，在一切法中不见实体性，则无所取，也无能取，因此也不见唯识的真实性。因此，远离能取所取分别，自然生起无分别智慧。
为此说道：'应当常修习'，这是说明这是功德，因此要精进。
如此精进修习的智者，随着十地次第破除分别，见到无分别的本性。能取所取二性也了知为无二的本性，在此既无所观察也无能观察，因为这一切都是对空无的增益，所以这一切如同梦境。
因此说道：'分别无分别性，二性及无二性，这一切如梦境，此中无观无察。'这是说，除了颠倒之外，连微细的法也没有，因此只需要断除颠倒而已。
'任何法无所减，也无所增，因此'以此来证成这一点。'此中无所减，也无所立，于真实中见真实，见到真实得解脱。'
因此说道：'见到法之自性，即见真如得解脱。'古本中说'如果这些颠倒不是三昧，又如何安住'这是语义。
此处的意义以比喻来成立：'如同求金之人，在有金之地上，精勤善加净治，即能获得黄金。如是求空性者，于空性诸法中，善破精勤修，即能证空性。'
以此比喻成立遍计所执、依他起和圆成实三性，说明应当了知、应当断除和应当证悟的诸法。

།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ ཉན་ཐོས་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞིག་པས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད།གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་འཇིག་པ་དེ་དང་དེས། །འདོད་པ་རྣམ་པར་བཤིག་བྱ་ན། །འདོད་ལས་འདོད་ཆགས་བྲལ་འཐོབ་ཀྱི། །འདོད་པ་མི་བསྟེན་པས་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྣམ་ པར་མི་རྟོག་པའི།།ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་ཕྱིར་གཉིས་རྟོག་པ། །རྣམ་པར་འཇིག་པ་རྒྱུར་འདོད་དོ། །རྣམ་རྟོག་ཡིད་མི་བྱེད་པས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མཚན་མ་མེད་པ་ཙམ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅིང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གིས་དགོས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་དེར་འཇུག་པ་རིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་འཇུག་སྟེ།འཇུག་པ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པར་འཇུག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་བྱ་བས་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐབས་ བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར།རྟག་ཏུ་དམིགས་པ་གང་ལ་ཡང་། །སེམས་ནི་གདགས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་བར་དུ་དམིགས་པ་གང་ལ་ཡང་སེམས་མི་འདོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་མཚན་མ་ མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་མི་གནས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཀུན་ལ་མངོན་ཞེན་རྣམ་ཀུན་དུ། །སྤང་བར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་གོ། །ཀུན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་གྱུར་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོངས་ སྤངས་པས།།རང་གི་ངང་གིས་མི་རྟོག་སྟེ། །གཉིས་མེད་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་སྤྱོད། །འཕགས་པ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར། །གཉིས་ཤིག་གཉིས་པོ་མེད་ལ་སྤྱོད། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེའི་སྒྲིབ་པ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤོང་། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དེའི་སྒྲིབ་པ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རབ་སྤངས་པ། ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མཚན་མ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་འཇུག་གོ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འབྱོར་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད ཡོངས་སུ་འཛིན།།སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ན། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་དབང་འབྱོར་བརྙེས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དག་པའི། །དེ་བཞིན་ཉིད་མཁྱེན་མཚན་ཉིད་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྱོར་པ་གང་གིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྐུ་གཉིས་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་མ་ལུས་པ་སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ་ཞེས་འོག་ཏུ་སྦྱོར་ཏེ།དེ་ལྟར་དབང་འབྱོར་བརྙེས་པས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས། །དབང་འབྱོར་ ལྷུན་གྲུབ་དེ་ཡི་ཕྱིར།།སེམས་ཅན་དོན་གྱི་རྣམ་ཀུན་ལ། །གཏན་དུ་རྗེས་སུ་ནན་ཏན་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གཞག་པ། །གཞན་དག་གང་དུ་གང་མཛད་པ། །ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀུན། ། སྐུ་གསུམ་དག་ཏུ་འདུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ།

那么为什么呢？就像声闻们通过对苦等无常、苦、空、无我等行相的分析而通达人无我，从而进入无分别无相界一样，为什么菩萨们不这样做呢？通过这种二分别的分析有什么用呢？为此说道：
'以种种分析方式，应当破除诸欲望，由离欲而得解脱，非由不依欲望得。如是为生无分别，智慧故破二分别，是为因缘所许可，非由不作意分别。'
这表明声闻们通过断除烦恼障而获得仅仅是无相解脱，以苦等行相来分析诸法。他们的目的完全是为了通达人无我，仅此而已便可悟入。菩萨们则是通过远离烦恼障和所知障而获得智慧，直接悟入法无我，这种悟入若无二分别的分析则无法实现。
为什么不是通过不作意分别的方式呢？为了说明方法，故说：'于一切所缘境中，心不应当有执著。'即在等持影像等任何所缘境中都不执著。如此由于没有一切相的作意，便能进入无相界，因此这种瑜伽行者称为无住作意者。
如何能达到无作意呢？为此说道：'一切执著于诸法，唯是应当尽断除。由遍断除诸执著，自然无分别而行，具足无二之体性。圣者如是如是行，二相二法皆无有。如是如是彼障碍，一切种类悉断除。如是如是诸障碍，一切种类永断已，如是如是真如性，无分别智得清净。'
如此由于完全断除执著，以及无相不现前的缘故，分别作意便不再生起。'如是如是诸功德，一切种类皆圆满，由断一切诸障碍，获得一切自在力。具足一切清净相，真如智慧为体性。'
这表明以何等功德而任运示现二身，尽未来际成办一切众生利益，如下文所说。如是获得自在力故，由断一切障碍，具足一切清净真如之相，称之为佛。因此说道：
'即是佛陀具二身，自在任运皆成就，为诸有情作利益，恒时精进无间断。'
如是广说三身。'诸佛所立诸身相，于何处中作何事，如是一切诸身相，摄归三身悉无余。'此偈总结说明，简言之，应知一切种智摄于因果中。

།དེ་ལ་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལེགས་རྟོགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་སྤངས པ་དང་།ཐོབ་པ་རྟོགས་པ་འདི་ནི་མདོར་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་སྐུ་གསུམ་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྤངས་པ་དང་། ཐོག་པ་དག་གིས་སྐུ་གསུམ་བརྙེས་ཀྱི། རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། སྐུ་ གསུམ་བརྙེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།།མདོར་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ནི། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བསྡུས་པ་ཡིན། །རྟོགས་པར་བྱ་དང་ཐོབ་བྱ་བ། །ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་གྱུར་པར་བརྗོད། །འདི་ལས་རྟོགས་བྱ་གཞན་མེད་དེ། །འདི་ལས་གོང་ན་ཐོབ་བྱ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གང་བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཏུ་འདུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས། །འཇིག་རྟེན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །མདོ་ལས་ སངས་རྒྱས་བསྟན་མཛད་པ།།ཞེས་བྱ་བས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བསྟན་པ་ཙམ་བརྗོད་དོ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལེའུ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ པའི་སངས་རྒྱས་དང་།སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སངས་རྒྱས་དང་། སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ གྱི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་བཤད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ལྔ་ཚན་གཅིག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། །ལྔ་ཚན་ཅིག་ཤོས་ནི་དོན་དམ་པར་རོ། །ཚིག་ནི་ལྔ་དང་ལྔ་དག་གིས། ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་རིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རིམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཚིག་ལྔས་ནི་དོན་དམ་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་གཉིས ཀྱང་སྐུ་གསུམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ།སྐུ་གཉིས་པོ་ནི་དང་པོས་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་སྟོན་ཏོ། །ལྔ་ཚན་དང་པོས་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སྟོན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་གཅིག་མ་གཏོགས་ སོ།།སྤྲུལ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ཡིས་ནི་གསུམ་པ་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལྔ་པ་གཉིས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་མཚན་འདི་དག་གིས་བརྗོད་ཅེ་ན། མཚན་དེ་དག་ གདགས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟོན་པས། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་གནས་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་སྨོན་ལམ་ གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ།དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་བདག་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་འདེབས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྫོགས་པ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ ཕྱིར་སྐུ་ལུས་སྣ་ཚོགས་དང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།རིགས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་མཐུ་ནི་ཉེར་སྒྲུབ་ཕྱིར། །བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཏེ། བྱིན་གྱི་རླབས་དེ་ལས་མཐུ་སྣ་ཚོགས་ འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

关于因的方面，说道'善巧通达三自性'。简言之，完全了知、断除和证得三自性，是一切智性的圆满因。果则是获得三身。通过完全了知、断除和证得这三自性而获得三身，而非以其他方式。因此，'即是获得三身。简言之，一切智性，摄于因果中。所应了知与所应得，说为一切究竟。除此之外无所了知，此上再无所应得。'如是说道。
如是，彼一切智性摄于因果中。所说诸佛身，皆摄于彼三身中，此即是所显示。其如何？'从佛相开始，所谓出世间，经中所说佛。'仅以此略说少许。
出世间品中说：'善男子，应知此十地即是如来。何为十？即：现证菩提佛、愿佛、业异熟佛、加持佛、化身佛、法身佛、心佛、三昧佛、自性佛、如意佛。'其解释即是'许为世俗谛与胜义谛'。因此说'许为世俗与胜义'。
前五是世俗谛。后五是胜义谛。'以五与五语，应知彼次第。'此说明其次第。以现证菩提佛等前五显示世俗谛。以法身佛等其余五语显示胜义谛。
此二亦应了知摄于三身中。以'二身由初显'等而说明。前五显示化身与圆满受用身。圆满受用身仅除业异熟佛所显一种。化身则由一切显示。'第二显第三'，意为第二个五显示法身。
因此，为何以现证菩提佛等此等名称而说呢？为显示安立彼等名称之因，故说'为显圆满菩提'。为令善根成熟而显示圆满菩提，故称现证菩提佛。
于所发愿处处示现，故称愿佛，如同住兜率天等次第，令诸有情亦如是发愿故。业异熟佛是业果圆满成就，为生信心故示现种种身相与圆满妙好庄严，以及示现种姓殊胜而投生婆罗门等种姓。
'为成办佛力，即是加持佛'，因从彼加持出生种种威力故。

།བདག་ཉིད་གཅིག་མིན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། །སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་ལུས་དུ་མ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་འདི་ལ་དང་པོའི་གཉིས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཅིག་ཤོས་ ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དོན་དམ་པ་པ་སྟེ།ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏེ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནར་བཞུགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །འབྱོར་ པ་སྣ་ཚོགས་བརྙེས་པའི་ཕྱིར།སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་དང་མཐུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་པོ་འབྱོར་པ་སྣ་ཚོགས་བརྙེས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རང་མཚན་ཉིད་དང་འབྱོར་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་དམ་པའི་སྐུ་བརྙེས་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་བདག་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་དབང་འབྱོར་པས་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད པར་བྱེད་དེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་དབང་འབྱོར་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་རིགས་ལ་སྐྱེས་བུའི་མཐུས། །བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་བརྙེས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ སངས་རྒྱས་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཏེ།རང་བཞིན་ནི་རིགས་སོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུའི་མཐུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་བྱེ་ བྲག་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རྨད་དུ་བྱུང་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་མིན་རིགས་ལ་མཉམ་ཉིད་ཀྱི། །ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཟིགས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་པ་བཅུ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་རྟོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། ། ཡང་དག་གདམས་ངག་རབ་སྦྱིན་པས། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ སྦྱིན་པར་མཛད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་གདམས་ངག་གི་རིམ་གྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་སྨིན་པ་ཡོངས་འགྲེལ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཏེ། སྨོན་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་ཡོད་རྟོགས་མཛད་ཕྱིར། །ཡང་དག་སྦྱོར་བ་གྲུབ་པ་ཡིས། །མ་སྨིན་པ་རྣམས སྨིན་མཛད་ཕྱིར།།ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། ལས་བྱས་ཤིང་བསྩགས་པ་འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ལས་འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པ་སྟོན་པ་སྨོན་ལམ་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་དོ།

为了表明不是单一的自性，所以是化身佛。因为显现声闻、缘觉、圆满正觉佛等多种身相。第五中安立前二者。其他的是胜义法身，以'法身佛'等词语来显示。
又以'因住于自性相故'来显示。因为唯住于自性相，所以称为法身佛。因获得种种圆满，所以是意佛。应当了知普遍显现和力性二身是从获得种种圆满而成就的。
为何称为三昧佛呢？为此说'以自相及圆满，一切佛皆平等故'。因为获得胜义身而持有一切佛平等的自性。因此以'以自相及自在圆满'使之了知，意思是以自相及自在圆满一切佛平等。
为显示自性佛，说'因于自种性以士夫力，生起及获得故'。因自性成佛故为自性佛，自性即种性。于彼以士夫力生起故，获得一切智性。若无种性则无佛性，因此如是种性即是六处差别，彼是佛法不可思议、稀有广大种种之处。
为显示如意佛，说'非彼种性平等性，智慧生起故'。因为如其所欲观察众生而生起无分别智慧，所以称为如意佛。
为再次显示十种佛，说'为正觉故，以正教授善施，如诸众生心'。圆满菩提佛是为了证悟真如，因为善予正教授及随教故称为圆满菩提佛。如是以教授次第，善根如何成熟的众生得以解脱，因此说'为普遍成熟解脱故'。
为成就发愿故，是愿佛。因为以愿门使未成熟的善根种子得以成熟故。'为证知业果存在故，以正加行成就，令未熟者成熟故'，是业异熟佛。使众生了知'作此积集之业，其异熟是此圆满相好，此业之异熟是获得此妙好'。
如是以显示正加行成就的愿与业异熟二者，使未成熟众生得以成熟。

།བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གཉིས་པོ་དེ་ཡིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ནི་གཞི་དངོས་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐུ་གཉིས་པོ་སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འབྱོར་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་བྱིན་གྱི་ རླབས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།།སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་དབང་གིས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཀུན་དུ་སྟོན་ པས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས། །ལོག་པར་སྣང་བར་ཞུགས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སྐུ་དཔྱད་ནས། དོན་དམ་པའི་སྐུ་བསྟན་པ་དཔྱད་པའི་ཕྱིར། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ གནས་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གནས་སྐབས་དེ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་གི་གནས་ཡིན་ནོ། །སེམས་མེད་པ་ཡི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཏེ། སེམས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ མཚོན་པ་ཡེ་ཤེས་ཙམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པས། །དེ་བཞིན་རོ་གཅིག་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ དག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་པའི་ཚུལ་དུ་འཛིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་དོན་ནི་མྱོང་གྱུར་པ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་སོ། །རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རིགས་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དེ།དེའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨས་སོ། །བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ནི། དེའི་རྗེས་ལ། བརྙེས་པས་དེ་ནི་བརྙེས་ཕྱིར་རོ། །བརྙེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པའི་རྗེས་ལ་བརྙེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལེའུ་ལས་གསུངས་པའི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ། སྐུ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་བསྟན་ནས། མདོ་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་ སྐུ་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།མདོར་བསྡུ་ན་ནི་མཚན་ཉིད་ནི། །རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་དབང་མཛད་ནས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀྱི་གསང་བ་ལས། །ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་བསྟན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་མདོར་ བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུ་ན། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསང་བའི་མདོ་ལས་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་བསྟན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་དབྱེ་དང་ཚད་དང་ནི། ། མཐའ་དང་དེ་བཞིན་ཕྲིན་ལས་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་འབྱུང་བ་དང་། །ཕན་འདོགས་པ་དང་འཇུག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

关于加持佛的含义，说道：'这两者是一切圆满的基础实体。'意思是说，化身和圆满受用身这两种身，是一切自性圆满的基础实体，因为通过其加持力显现如是一切功德，所以称为加持佛。
如何是化身佛呢？为此说道：'以法身之力。'意思是，由往昔愿力，从无分别体性的法身中，为利益世间而显现化身，故称为化身佛。
'此非真实，因入于颠倒显现。'意思是，因此非真实。如是观察了世俗名言所生之身后，为观察胜义身而说：'因圆满佛法安住故。'即是法身佛。如是，彼于法身位时是一切法聚之所依。
'因无心之自性故。'是心佛，以无心之体性为相，唯是智慧而称为法身故。
为何称为三昧佛呢？为此说道：'因智慧与真如清净，故成一味。'即是无分别智与真如清净故。以一味方式执持，故称为三昧佛。
为显示自性佛故说：'以无分别智，证得胜义。'即是自性佛。世俗谛中称彼自性佛为种性即佛，故说'以世俗义'。
如所愿佛是，其后'因获得故。'即是获得故，在出世间无分别智之后所获得的智慧，如其所愿生起众生善根。
如是显示了出世间品中所说的佛陀归纳为三身后，为说明其他经中所说佛身的密意而说：'总之，依八种相，于如来秘密经中，欲显示能仁王之身。'
分类虽无边际而言'总之'，故总之，应知依八种相而在如来秘密经中显示能仁王之身。
为显示此故说：'分别、量、边际、如是事业、体性、生起、饶益及趣入。'

།མདོ་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ནམ་མཁའི་སྐུ། འཇིག་རྟེན་གསུམ པོ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པའི་སྐུ།མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སྐུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྐུ་དཔེ་མེད་པ་འདྲ་བ་མེད་པ། རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྐུ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སྐུ། རང་བཞིན་གྱིས་ མ་སྐྱེས་པའི་སྐུ།རང་བཞིན་གྱིས་མ་བྱུང་བའི་སྐུ། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སྐུ། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་། ཆུ་ཟླའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ། ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་པའི་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པའི་སྐུ། སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་སྐུ།མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་སྐུ། འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ། མི་གཡོ་ཞིང་རློམ་སེམས་མེད་པའི་སྐུ། གནས་པ་ལས་མི་གཡོ་བར་གྱུར་པའི་སྐུ། །གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྐུ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་ བྱེད་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་སྟེ། སའི་ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན། ཆུའི་ཁམས་ཀྱིས་མ་ཡིན། མེའི་ཁམས་ཀྱིས་མ་ཡིན། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དུ་མ་བྱུང་བ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོས་རབ་ ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ།འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ། མིག་ལས་མ་བྱུང་བ། རྣ་བ་ལ་མི་གནས་པ། སྣས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། ལྕེས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། ལུས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ། ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་དཔྱད་ པ་མ་ཡིན་པ།སེམས་མི་འཇུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་པ། འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ། མི་ལྡོག་པ། ཕྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་དེ་འདྲའོ་ཞེས་བྱུང་བའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་ནི། ། སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་རྣམ་གསུམ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཆོས་དང་རྒྱུ་མཐུན་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཆད་པའི སྐུ་ནི་བཞི་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་སྐུ་གསུམ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་། བཤད་པའི་སྐུའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཕུང་པོ་བཞིའོ། །དེ་དག་གི་ཚད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། རྣམ་པ་དགུ་ཡིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདིས་ ནི་ཚད་གསུམ་སྨོས་པའི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་དགུས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་སྟོན་ཏོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་དེར་རོ། །དགུ་པོ་དག་ནི་ནམ་མཁའི་སྐུ་དང་། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པའི་སྐུ་དང་། མི་ མཉམ་པ་མཉམ་པའི་སྐུ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྐུ་དང་། དཔེ་མེད་པ་དང་། འདྲ་བ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྐུ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སྐུ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་སྐུ་སྟེ། མདོའི་ཚིག་དགུ་པོ་འདི་ དག་གིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ཚིག་ལྔ་ལྔས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རེ་རེ་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་གིས་སྤྲུལ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་གཉི་ག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་འཆད་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། འཆད་པའི་སྐུ་ནི་རྣམ་གཅིག་གོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ ཉིད་བསྟན་ནས་མཚན་ཉིད་གཞན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།མཚན་ཉིད་ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཚད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་། གསུམ་དང་། དགུ་དང་། དྲུག་དང་། ལྔས་སྟོན་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

经中所说的次第是这样的：寂慧，如来身是虚空身，超越三界一切的殊胜身，无等等身，具足一切众生真如的身，无比无喻，自性无烦恼身，自性光明身，自性无生身，自性无起身，不与心意识相应的身，如幻如阳焰水月本性的身，空性无愿无分别身，遍满十方无余虚空的身，与一切众生平等的身，无边无际的身，无变无分别的身，不动无慢的身，安住不动的身，非色自性的身，非受想行识自性的身，非地界所分，非水界，非火界，非风界所分，普遍无生非大种，非大种所分非界，非界法，与一切世间不同，非眼所生，不住于耳，非鼻所识，非舌所分，非具身，非意所观，心不入意识不入，非入，不退，后无退转，寂慧，如来身是如此这般。
就分类而言，说'于此分类之相，佛身许为三'等。'法及随因化身'中，随因是指圆满受用身，应当如是了知，因为是由法界随因所分的缘故。说法身是第四。如是所说三身，即是法身、受用圆满身、化身和说法身四蕴的差别。
其量的分类是说'九种法身'，以此量的分类说明三量，故显示佛身许为三种。以九种显示法身。'彼中'是指在彼经中。九种即是虚空身、超越三界一切的殊胜身、无等等身、具足一切众生真如的身、无比无喻、自性无烦恼身、自性光明身、自性无生身，以此经中九种文句显示法身。以五五句显示随因及化身各一，彼等显示化身及圆满受用身。二者合一称为说法身，因此说'说法身唯一'。如是显示分类相后，为显示其他相，故说'余相'。以一、二、三、九、六、五句显示量等，应当依次了知。

། ཚད་ཇི་ལྟར་ན་གཅིག་གིས་སྟོན་ཞེ་ན། ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཁྱབ་པའི་སྐུ་དེ་བསྟན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། སྐུ་བསྟན་པའི་སྐུ་ཐམས་ཅད་དེར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་སྐུ་དང་། མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་སྟེ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མཐའ བསྟན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་པར་བཞུགས་པས་སྐུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་ཕྲིན་ལས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྟག་པ་མེད་པའི་སྐུ་དང་། མི་གཡོ་ཞིང་རློམ་སེམས་མེད་པའི་སྐུ་དང་། གནས་པ་ལས་མི་གཡོ་ བར་གྱུར་པའི་སྐུ་སྟེ།ཚིག་དེ་དག་གིས་སྟོན་ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་དང་། སའི་ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆུའི་ཁམས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་ དང་།མེའི་ཁམས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྐུ་དགུ་པོ་འདི་དག་གིས་བསྟན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འབྱུང་བ་ནི་ཚིག་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་ནས་མ་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ པ་དང་།འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པ་དག་གིས་སྟོན་ཏོ། །ཕན་འདོགས་པ་འཛིན་པ་ནི། མིག་ལས་མ་བྱུང་བ་དང་། རྣ་བ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། སྣས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྕེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལུས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་དཔྱད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གིས་སྟོན་ཏོ། །འཇུག་པ་ནི་ལྔས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་དང་མི་འཇུག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་འཇུག་པ་དང་། འཇུག་པ མ་ཡིན་པ་དང་མི་ལྡོག་པ་དང་།ཕྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གིས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཚིག་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པས་མདོར་བསྡུ་སྟེ། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་བསྟན་པ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྟོན་ཏོ། །གོ་རིམས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཕྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །འདི་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་བཞིན་མྱ་ངན འདས་སྲིད་ལ།།གནས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་དོན་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའི་སྐུ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་ བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པའོ།།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དེའི་སྐུ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བས་ནམ་མཁའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལུས་ གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལུས་ཅན་ཀུན་དང་མི་མཚུངས་ཕྱིར། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སྐུའོ། །མཉམ་པ་དང་ནི་མཚུངས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ མཉམ་པ་མེད་པ་རྣམས་དང་མཉམ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་ན་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སྐུ་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་བདག་ཏུ་ནི། ། མཉམ་ཉིད་ལྡན་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། བདག་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如果问及如何以一种方式来显示尺度，应当了知以下内容来显示遍及十方一切虚空界的身：由于一切所显示的身都包含于此，故应当了知。一切众生平等之身和无边无际之身，以此二者显示边际，应当了知：由于安住于众生界之量，故身无边无际。以三句显示事业，应当了知：无变化而无常之身，不动而无傲慢之身，不动于住处之身，以这些词句来显示。
自性则是非色之自性身，非受、想、行、识之自性身，非由地界所分别，非由水界所分别，非由火界所分别，非由风界所分别，应当了知以此九身来显示。
生起以六句显示：非遍生起、非大种、非由大种所分别、非生起、非生起法，乃至'与一切世间不相应'等来显示。
摄持利益以六句显示：非从眼生、不住于耳、非由鼻所识、非由舌所分别、非具身、非由意所观察。
趣入以五种显示，应当了知：不与心趣入、不与意识趣入、非趣入而不退、无后退。以此等显示。
如是仅以词句显示略说，应当了知以八种相门摄略显示如来身。'词句之义依次第'等，显示如前所说诸词句之义。'依次第'是指从'虚空身'乃至'无后退'。从'此是无障碍因'等乃至'如是涅槃有，无住处事故'等，依次显示其义。
若问为何称为虚空身？为此说'由是无障碍因'，于一切所知无碍智慧。譬如虚空中一切色法无碍而行，相似于此，故其身与虚空相似而称为虚空身。'由无上故'是指无有其他胜过此身者，故说'超胜三界一切'之身。
'由不等同一切有身故，不平等与平等身'。平等与相等，即与诸无等佛世尊平等之身的意思。或者说不平等与平等身即是无与伦比之身的意思。
为显示具有一切众生真如之身义，故说'由与一切众生我平等性相应故成就'，即与一切众生及我平等性相应之故。'成就故'是指获得真如转依相之身的意思。

།ཅིའི་ཕྱིར་དཔེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དཔག་ཏུ་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེ་མེད་པ་ནི་དཔེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདྲ་བ་མེད་པ་ནི། གཉིས་དངོས་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་འམ་འདིའོ་ཞེས་གཉིས་ཀྱི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད པའི་སྐུ་དང་།རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་ལོག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དཀར་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་མ་ལུས་པར་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པའོ། །དེའི་གཞི་ཉོན་མོངས་མི་འཇུག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སྐུའོ། །དེའི་གཞི་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ཡིན་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱུར་པ་དང་ལོག་པ་དང་སྦྱར་རོ། ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་དེའི་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་གྱུར་པ་དང་ལོག་པ་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་མ་ཞུགས་ཏེ། རང་གི་འོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར། རང་འོད་གསལ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་སྐུ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མ་བྱུང་བའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་དཔྱད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་གནས་གསུམ། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་སོགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་མ སྐྱེས་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ།།བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་སུ། །གཏོགས་པ་མ་ཡིན་དངོས་པོའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་བྱུང་བའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སྐུ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་སྨིན་དེ་ལས་བྱུང་སེམས་སོགས། ། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མ་བཟུང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་བསྡུ་སྟེ། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མ་བཟུང་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། ཆུ་ཟླའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྐལ་བ་མཐུན་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ། །ཡོད་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་མིན། །ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏེ། སྐལ་བ་མཐུན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་དང་མཐུན་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་དོན་གང་གིས་སྟོན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལ། །རང་གི་ཀུན་ཤེས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་ལ་རང་གི་ཀུན་ཤེས་པ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་དགོད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་ཅེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན པའོ།།རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། །དོན་དུ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རབ་ཏུ་དབྱེ་དང་ཚད་དང་ནི། །ཞེས་སྔར་གང་བསྟན་པ་དེ་ལས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དོན་ནི་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སངས་ རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཀུན་ནི།།འཇིག་རྟེན་ཀུན་དུ་རྣམ་འཕྲོ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས། གནས་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་ཚད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

若问为何称为无比，为此说'因为无量'。无比即是没有比喻的意思。
无相似是'因为无二'，意思是因为没有这个或那个的二分别心。
为了显示自性清净无烦恼身和自性光明身这两种含义，说'因为转变和远离'。一切法转为清净，一切烦恼法全部远离，故为自性清净无烦恼身，因此说'因为转变'。
'因为彼基烦恼不入'是指自性光明身。'彼基'即是指一切烦恼。'彼'是与转变和远离相连。烦恼是彼之基础，因自性光明而转变和远离，本性上就不入其中，意思是以自身光明。因此说'因为自光明'。
为了分析自性无生身和自性无起身这两者，说'三生处，卵生等'。卵生、胎生、湿生称为生，因为无此等生故称为自性无生身。
因为不属于化生之生处，故为实体，因此称为自性无起身。
若问如何是与心、意、识不相应之身，为此说'异熟及彼生心等，一切种中皆不取故'。如是异熟识称为阿赖耶，从彼所生是转识，等字所摄是染污意，因为一切种中皆不取，所以如是称呼，此是其意。
若问为何称为幻、阳焰、水月本性之身，以'因缘相应故如是，非有故非如是'来说明。'因缘相应故'意思是与所化众生相应。'非如是'意思是不像先前势力所执取而显现自身，此是其意。
空性、无愿、无分别身以何义显示？为此说'如是三解脱门中，安立自己遍知故'。意思是于三解脱门中安立自己遍知沙门果，为令众生安住其中，故如是显示。
'差别相应当如是了知'是说，如前所说'差别及量'中的差别义应当如是理解。
就量的特征而言，说'诸佛身于一切世间放光故'。此是说，譬如虚空遍及一切世界而住，如来身亦复如是。这将显示：诸佛世尊身量即是如此。

།མཐའི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། །སེམས་ཅན་ཇི་སྲིད་འབྱུང་འགྱུར་བ། །དེ་སྲིད་དུས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་སྐུ་ཡིན་པར ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྐུ་དེའི་མཐའ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་དུས་དེ་སྲིད་དུ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མཐའ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བྱང་ཆུབ་མྱ་ངན་འདས་སྟོན་པའི། །རྒྱུན་ནི་རྒྱུན་ཆད་མི་འགྱུར་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་སྐུ་སྟོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས། སྤྱོད་པའི་དུས་དང་གནས་པ་དང་། །བསྟན་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཉིད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྤྱོད་པའི་དུས་དང་། གནས་པའི་དུས་དང་། ཆོས་བསྟན་པའི་དུས་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར། འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་ཞེས བྱའོ།།རྩོལ་དང་རོ་མྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། །མི་གཡོ་ཞིང་རློམ་སེམས་མེད་པའི་སྐུ་སྟེ། རྩོལ་བས་ནི་གཡོ་བར་འགྱུར། རོ་མྱང་བས་ནི་རློམ་སེམས་སུ་འགྱུར་བས་དེ་གཉི་ག་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་གཡོ་ཞིང་རློམ་སེམས་མེད་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །མཚུངས་ལས་རྣམ་པར་གཡེང་མེད་ཕྱིར། ། གནས་པ་ལས་མི་གཡོ་བར་གྱུར་པའི་སྐུའོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་གྱིས་ཕྲིན་ལས་བསྟན་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡང་སྐུའི་ཚིག་དགུས་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན མ་ཡིན་པའི་སྐུ་དང་།ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་དང་། སའི་ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆུའི་ཁམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དང་། མེའི་ཁམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དང་། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །མངལ་དུ་འཇུག་དང་མིང་དང་གཟུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འབྱུང་བ་ནི་སྐུ་བསྟན་པའི་ཚིག་དྲུག་གིས་བསྟན་པར་ཁོང་ དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་མ་བྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཀུན་དུ་མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མངལ་དུ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འོག་གནས་སྐབས་ནི། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། དེ་དང་མི་མཐུན་ཆོས་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་སོ།།འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ནི་འབྱུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་བོང་རྭ་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱིར། །འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་ཆོས་ཏེ།ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟའི་དོན་ནི་མི་དམིགས་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའོ། །སྐུ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་མི་ དམིགས་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའོ། །ཕན་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དྲུག་དོན་ལོངས་སྤྱོད་ལས། །ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་བདེ་དངོས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

从边际的性相开始，'只要众生继续出现，就会一直存在'这句话表明，应当了解这是与一切众生平等的身。
此身的边际是这样的：因为在轮回相续的时间中一直安住。再次依据这两种边际，说'菩提涅槃示现的，相续永不会断绝'，这表明无边无际的身。因为在一切世界中示现圆满菩提和涅槃的相续不断，所以称为无边无际的身。
从事业的三种性相开始，说'行为时期与安住，以及说法的时期'。因为行为时期、安住时期和说法时期是无变化的缘故，以及无分别的缘故，称为无变化无分别身。
因为无勤作和无品味，是不动且无傲慢之身。因为勤作会导致动摇，品味会导致傲慢，由于这两者都没有，所以称为不动无傲慢身。因为不被相等所散乱，是从安住中不动摇的身。
如此以三种方式显示事业之后，为了说明本质，以九种身语来显示本质。因此说'因为是法身的自性，超越蕴的本质'。
不是色的自性之身，不是受、想、行、识的自性之身，不是由地界所区分，不是由水界所区分，不是由火界所区分，不是由风界所区分。如此完全超越蕴的本质，所以称为法身的本质。
为了显示生起的性相，说'入胎以及名与色'等。应当了解生起是以六种身语来显示。因此说是完全不生起、非大种、非由大种所区分、非生起、非生起法、与一切世间不相顺。
所谓完全不生起是因为无入胎。非大种是因为非名色。其后阶段是六处等，因为没有这些，所以非由大种所区分。因此说'因为与彼不相顺法'。
所谓非生起的含义，说'如是因为无众生'，因为众生是生起者。'因为与兔角等不相顺'，非生起法即诸佛世尊的法，因为与空中花等不同。
因为如是义不可得，与一切世间不相顺。如此这般的身具足一切种类的殊胜，因为如是义不可得，因此与一切世间不相顺。
为了显示利益的性相，说'从六根对境受用，超越之故为乐体'。

།ཕན་འདོགས་པ་ཡང་ཚིག་དྲུག་གིས་སྟོན་ཏེ། མིག་ལས་མ་བྱུང་བ་དང་། རྣ་བ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། སྣས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྕེས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་དང་། ལུས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་དཔྱད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དབང་པོ་དྲུག་གི་དོན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་བདེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་དེ ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཡོད་པས་མིག་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་འཕངས་པ་ཡི། །སེམས་ལ་སོགས་དབང་མི་འཇུག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ཡང་ ཚིག་ལྔས་ཤེས་པར་བྱེད་དེ།སེམས་དང་མི་འཇུག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་འཇུག་པ་དང་། འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་ལྡོག་པ་དང་ཕྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པའོ། །སེམས་དང་མི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ འཕངས་པ་ཡི།།སེམས་ལ་སོགས་དབང་མི་འཇུག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་ལྡོག་པ་དང་ཕྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི། དེ་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་སྲིད་ལ། །གནས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པས་མི་ལྡོག་གོ། །འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པས་ཕྱིས་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐབས་ཀྱི་དོན་རྫོགས་པར བྱས་ནས།ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་བདེ་གཤེགས་དང་དགྲ་བཅོམ་པ། །གྲོལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །ཡང་དག་སྤྱོད་ཡུལ་བློ་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གྲོལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་བདག་ཉིད་ ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཆུས་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་བཀྲུས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ལ་གཏིང་ནི་མི་རྙེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རྒྱལ་བ་དང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དག་གི་བློ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་གང་ལ་ གཏིང་སྟེ།གནས་མི་རྙེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་དེ་སུའི་ཡུལ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཆགས་མེད་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་ལྡན་པ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རང་རིག་པར། །འདོད་པ་འབའ་ ཞིག་གང་ཡིན་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཞི་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་བྱ་གང་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ ཉིད་སྤྱན་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་སུ་དག་ལ་མངའ་བའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་རང་གིས་རིག་པར་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ།གཞན་དག་ལ་བསྙད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུའི་མངའ་བདག་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། རང་རྒྱལ་བ་དང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གང་དུ་བྱིས་པ་ཉོན་མོངས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་འཁྲུལ་ཏེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་མི་རེག པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་བའི་གནོད་པས་ཉེན་པས་ན། །ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་འཁྱམ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་འཁོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་། འདོད་མེད་སྙིང་བརྩེའི་བདག་ཉིད་རྣམས། །དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟག་མོའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་སོགས་པར་རང་གི་སྐུ་ལུས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐལ་པ་དུ་མར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་ཚད་བསྟན་པའོ།

以六句话说明利益：不从眼睛生起，不住于耳朵，不是由鼻子所识别，不是由舌头所分别，不与身体相应，不是由意识所观察，超越六根对境受用所生之乐，而享受极其超越的快乐，因此称为'不是由眼等所分别'的意思。
就入的方面而言，说'由于业和烦恼所引生的心等诸根不入'。这以五句话来理解：心不入，意识不入，不入，不退，无后退。'心不入'等词的含义是说'由于业和烦恼所引生的心等诸根不入'，意思是由于其力量而不入。'不退和无后退'这两个词的含义是说'如是于涅槃和轮回中，由于无住之实性'，因为不住于涅槃故不退，因为不住于轮回故无后退。
如是所说的能仁王身应当从《如来秘密王经》中了知。如是圆满了此处的意义之后，为显示功德，说'自证佛陀及阿罗汉，具解脱本性诸者的真实行境诸智'。'具解脱本性诸者'意思是具有断除一切随眠的本性。'真实行境'意思是以三摩地水洗净一切障垢。
'于其不得底'是说独觉和圣声闻的诸智于其智慧中不得底，即不得住处的意思。如果不是独觉等的境界，那么是谁的境界呢？为此说'无分别任运成，无著具慧眼，唯是诸佛自证所欲'。无分别是因为断除一切分别的基础。任运成是因为依靠往昔愿力而趣入。无著是因为于任何所知都无碍。慧眼即殊胜，具有如是殊胜的诸佛的自证所欲，因为不能向他人说明。
这表明也不是十地菩萨的境界，因为唯是诸佛世尊的境界，也不是独觉和圣声闻的境界，因此凡夫烦恼异生皆迷惑，因为于其自性无信解故，因为不触及彼故。'为轮回损害所逼迫，互相漂泊'是说如同地狱等众生的轮转之轮般轮转的方式，因为轮回相续不断故。'为何'是说为了获得何者。
'于身命亦无贪求，具大悲本性诸者，百般诸多苦行'是说如虎子本生等中布施自身等故。'于多劫中'是说显示时间的量度。

།དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་གསང་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་དག་ལ་བསྙད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གསང་བ་ཞེས་བྱའི་མི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གོ་འཕང་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གོ་འཕང་ནི་གནས་ལ་བྱའོ། །མཆོག་ནི་འདི་ ལ་གནས་ནི་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱོགས་འདི་དག་གི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་དག་ མོས་པ་ཡང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་ངན་འགྲོ་དོག་པར་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ན། སུ་ཞིག་འདི་ཕྱིར་བསྒྲིམས་བྱས་ན། །མངོན་པར་བརྩོན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །འདི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་རབ་འཚལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསོད་ནམས་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་དག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མི་ནི་དད་པ་ཙམ་ཡང་འདིར་མི་སྐྱེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གཞན་ལྟ་ཞོག་གི་འདི་ནི་བདེན་ནོ་ ཞེས་ཡིད་ཆེས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་འདིར་དད་པ་ཙམ་ཡང་མི་སྐྱེའོ།།འདི་ལ་སྦྱོར་བ་སུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་དགེ་བ་བསྩགས་གྱུར་པ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སྨིན་པའི། །བློ་ལྡན་དེ་ནི་འདི་ལ་སྦྱོར། །དེ་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པས་བསྒོམ་པའི་སེམས་ ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་སྦྱོར་ཏེ།སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་དེ་བྱེད་པའི་ངལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར། སྐུར་འཇུག་སྒོ་ཡི་བསྟན་བཅོས་འདི། །བདག་གིས་ཅི་ནུས་བྱས་པ་ཡི། །དགེ་བ་གང་ཡིན་དེ་ཡིས་ནི། ། འགྲོ་བས་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བློ་ཆེན་ཚུལ་ནི་མ་ལུས་མ་ནོར་བར། །བདག་འདྲས་ངང་ཉིད་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང་། །བླ་མའི་ལུང་གིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་ཕྱེ་བ། །དེ་ཐོས་དེ་བཞིན་བདག་གིས་བཤད་པ་བྱས། །བསྟན་བཅོས་རྒྱ་མཚོ་རང་གཞུང་འཛིན་ཁྲི་མ རུངས་མི་བཟད་ལྡན་ཞིང་མཐའ་མེད་ཀློང་འཁྱིལ་ལས།།བློ་ཡི་གྲུ་ཡིས་རབ་ཏུ་བརྒལ་ཞིང་རིམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟན་ལ་གང་འདུག་པ། །ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་སྡོམ་བརྩོན་བཟང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བ་སྙན་པ་རྒྱ་ཆེན་གྲགས་པ་དེས། །ཀླུ་ཡི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བྱས་སྐུ་གསུམ་འདི་དག་ འགྲེལ་པ་བརྩེ་བ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་བྱས།།སྐུ་གསུམ་གྱི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བས་བགྱིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲཛྙཱ་ཝརྨ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།འདི་ལ་ཤློ་ཀ་ནི་བདུན་བརྒྱ་དྲུག་ ་ཅུ་མཆིས་སོ།

'这是最为秘密的'这句话，是因为无法向其他人解说而称为秘密，而不是因为不能显示。
'这是最高境界'这句话中，境界是指处所。最高是因为此处不动摇。
'超越这些方位的一切境界'是指超越一切言说集合的行境。
'这是无畏'是指远离一切恐惧。
'对此若生正信'是说仅仅对此生起信心也不会堕入恶趣，更何况'谁为此精进，何须说勤修'。'为此'是指为获得这个果位的意思。
'求智慧'是指具有执著邪见的心。
'福德小'是指在前世未曾生起善根。
如此本性的人连信心也不会生起，这是说别说其他差别，连'这是真实'的信念也没有，所以连最基本的信心也不会生起。
谁会修习此法？因此说'若人积累诸善业'，'具慧成熟善根者，彼即修习于此法'。即是说以听闻正法而修习的相续心来修习。
如是完成论著后，为回向做此善业的功德，说道：'入身门之此论著，我已尽己所能作，以此所生诸善根，愿众生得三身果'。
虽然像我这样的人无法完全无误地阐述大智之理，但我依据上师教言所作分别，如实听闻后作此解说。
以智慧之船渡越教法大海，自宗教义难以忍受且无边际的漩涡，渐次安住于三摩地座垫之上的释迦比丘持戒贤善耶谢达瓦广大名称者，以如慈爱般的方式造作了这部龙树友所作三身论的注释。
三身注释由堪布耶谢达瓦所作圆满。
由印度堪布般若铠和大校译师班智耶谢德翻译并审定。
此论共有七百六十颂。
